German Article. Translating into Vietnamese. HG

[Tâm Như]

Câu Chuyện Thuyền Nhân Việt Nam - Cập Bến Từ Địa Ngục


Hồ Gươm chuyển ngữ
Thứ Sáu, 27/11/2009


https://danluan.org/tin-tuc/20091127/cau...u-dia-nguc

Cướp biển, bão tố, cái nóng đổ lửa: hàng ngàn thuyền nhân Việt Nam đã bỏ mạng ở biển Đông trên hành trình chạy trốn trước những người CS. Quàn Huệ Phương đã sống sót và là một trong những người Việt tị nạn đầu tiên đến nước Đức sau 45 ngày ác mộng.

Không một ai, ngay cả người bạn đời cũng vậy, có thể thuyết phục được Quàn Huệ Phương vứt bỏ đi tấm chăn dạ màu nâu. Hàng chữ "DRK" (Hội chữ thập đỏ Đức- ND) in to nổi bật trên nền chăn đã hơi bị sờn. Nhân viên cấp cứu đã khoác tấm chăn này lên vai cô gái Việt Nam đang run rẩy vì lạnh, sau khi cô bước chân xuống sân bay Hanover-Langenhagen vào một buổi sáng chủ nhật ảm đạm ngày 03/12/1978. Quàn Huệ Phương thuộc 163 người Việt Nam tị nạn đầu tiên, cách đây 30 năm được tị nạn ở CHLB Đức.

Làn sóng đỏ đã xua đuổi họ phải chạy trốn ra biển cả. Sau nhiều năm chiến tranh tàn khốc, ngày 30/04/1975 xe tăng quân đội Bắc Việt đã lăn bánh ở thủ đô Sài gòn của Nam Việt. Với sự chiến thắng của Cộng sản, cuộc săn lùng những đối tượng được coi là kẻ thù tiềm tàng đã được khởi động, đặc biệt là đối với người Việt gốc Hoa, nhân viên chính quyền Sài Gòn cũ, những người phục vụ trong quân đội và những người được gọi là giới tư sản. Chỉ cần ai có dấu hiệu khả nghi là những người cầm quyền mới sẽ tống họ lập tức vào trong các trại cải tạo.

Không điều gì có thể tồi tệ hơn được nữa. Để thoát khỏi cuộc truy lùng của Cộng Sản, khoảng 1,5 triệu người đã quyết định trốn chạy. Họ leo lên những chiếc thuyền đánh cá nhỏ bé, những chiếc ghe mục ruỗng và rời bỏ mảnh đất của họ với một mục tiêu vô định. Họ lại xuất hiện trở lại trong những chương trình phát thanh - truyền hình của thế giới Phương Tây với tên gọi "Thuyền Nhân"- là những người mà số phận không biết sẽ đi về đâu.

12 cây vàng cho mỗi đầu người

Quàn Huệ Phương đã được chứng kiến khi người ta áp giải người anh rể đi, "những người bộ đội họ đến vào ban đêm và bắt mọi người mang đi", cô gái Miền nam Việt Nam hiện đang sống tại thành phố Göttingen vẫn đang bị ám ảnh mạnh mẽ về những việc xảy ra trong quá khứ kể. Mặc dầu cô muốn kể lại câu chuyện của mình vì không muốn số phận của những người thuyền nhân bị rơi vào trong quên lãng nhưng cô cũng không muốn xuất hiện để trở nên nổi tiếng và có khi còn có cả một tấm ảnh chụp kèm theo.

Cha mẹ gốc người Hoa của cô năm xưa có một tiệm cắt tóc tại Sài Gòn và đạt được một cuộc sống hạnh phúc đơn sơ, và như vậy cũng đủ để rơi vào vòng ngắm của những người Cộng Sản. Cô gái 18 tuổi Quàn Huệ Phương lúc đó đã đi đến một quyết định, vào một buổi chiều nắng ấm tháng 10 năm 1978, cô đã cùng với 4 anh chị em bước lên một chiếc ghe xộc xệch với một ít bánh mì, 100 đô la và một vài cặp nhẫn vàng ở trong túi.

Bố mẹ của cô phải ở lại Sài gòn và họ phải mua tự do cho con cái mình với một cái giá cắt cổ - quan chức tham nhũng của một thể chế thù ghét bọn tư bản đòi 12 cây vàng cho mỗi đầu người, lúc đó họ cũng không biết rằng liệu họ còn có thể được ôm trở lại những đứa con của mình trong vòng tay hay không.

- "Nỗi kinh hoàng trước những người cộng sản còn lớn hơn cả nỗi sợ bị chết ở ngoài biển cả" Quàn Huệ Phương kể.

Một định mệnh mà hàng ngàn người VN đã nhanh chóng gặp phải: Rất nhiều người đã chết đuối vì tàu của họ bị lật chìm trong bão tố, những người khác thì chết khát hoặc trở thành nạn nhân khi bị rơi vào tay hải tặc trong vịnh Thái Lan, chúng cướp những đồ đạc ít ỏi của họ rồi rốt cuộc ném họ xuống biển.

Địa Ngục Trên Con Tàu Hồng Hải

Những ai vượt biển thành công và cập bến ở Hồng Công, Thái Lan, Singapore, Mã Lai sẽ phải nhìn thấy một hiện thực cay đắng mới hiện ra trước mắt: Thuyền nhân không được chào đón ở bất cứ nơi nào. Cư dân của những đất nước đang gặp nạn nhân mãn tống giam những vị khách không mời vào những trại tị nạn được rào bằng những hàng rào dây kẽm gai, ném đá xua đuổi những kẻ mới cập bến hoặc đẩy tàu của họ trở ra biển ngay lập tức. Có bao nhiêu thuyền nhân Việt Nam bị chết trên đường vượt biển ở biển Đông? điều đó không được rõ, những chuyên viên ước chừng một con số lên tới nửa triệu người.

Chỉ là một sự tình cờ hoàn toàn ngẫu nhiên, Quàn Huệ Phương và các anh chị em của cô được sống sót. sau vài ngày lênh đênh trên biển, chiếc thuyền bé nhỏ của họ đã gặp được một chiếc tàu mà sau này đã trở nên nổi tiếng: Tàu Hồng Hải.

- "Chúng tôi nhìn thấy chiếc tàu và chúng tôi cứ thế trèo lên", cô gái Việt Nam kể, bất cứ chiếc thuyền tị nạn nào, đang hướng về phương Tây với cái nhìn buồn thảm tuyệt vọng, rốt cuộc cũng sẽ phải hành động như vậy. Ở một khía cạnh nào đó, ở đây họ được an toàn hơn trước bão tố và hải tặc, và bởi vậy một địa ngục mới lại mở ra: một con tàu cũ nát và bị quá tải tới mức tuyệt vọng với 2504 hành khách. Đói, khát, bệnh tháo chảy và chật chội đã đẩy những người tị nạn tới bến bờ của sự rồ dại.

- "Điều tệ hại nhất lại là sự tẻ nhạt" Quàn Huệ Phương kể, dù cô đưa mắt nhìn đi đâu cũng thấy biển bao la vây quanh, sự chờ đợi trở nên đông cứng lại, thậm chí ngày sinh nhật lần thứ 19 của cô gái trẻ cũng bị quên lãng vì bị mất cảm giác về thời gian trên suốt hành trình trốn chạy. Những ngày đầy đau khổ tuyệt vọng cứ nối tiếp nhau không ngừng, cứ vậy kéo dài cho tới tận ngày 09 tháng 11.

Cơn ác mộng trôi qua

Cuộc hành trình vô định kéo dài hàng tuần lễ và con tàu Hồng Hải đã tới được bờ biển Port Kelang của Mã Lai, nhưng chính phủ Mã Lai không cho phép họ rời con tàu mà kéo họ trở ra ngoài biển.

- "Tàu chiến của họ quần thảo quanh tàu của chúng tôi liên tục ngày cũng như đêm để không một ai trong chúng tôi có thể trốn vào đất liền", Quàn Huệ Phương kể, người ta thậm chí còn không cung cấp nước uống, thực phẩm, thuốc chữa bệnh cho những người tị nạn đang tránh ánh nắng mặt trời nóng như đổ lửa dưới những tấm bạt rách nát.

Hình ảnh của con tàu vô tổ quốc bềnh bồng trên bờ biển Mã Lai được truyền tải vào tận phòng khách của người dân các nước công nghiệp phương Tây trong thời điểm ngay trước lễ giáng sinh năm 1978. Dư luận thế giới rúng động, và sự trợ giúp cũng đã sẵn sàng ngay sau đó. Bằng sự tiên phong can đảm, ông Ernst Albrecht (CDU- đảng dân chủ thiên chúa giáo), thủ tướng tiểu bang Niedersachsen, CHLB Đức khi đó, đã mở đầu bằng việc đón nhận 1000 thuyền nhân trong đó có 644 thuyền nhân thuộc tàu Hải Hồng, sau đó các quốc gia khác nối tiếp tấm gương đó. Cơn ác mộng trên biển đối với Quàn Huệ Phương và những thuyền nhân khác trên con tàu Hải Hồng đã thực sự đi tới hồi kết.

Ai và sẽ định cư ở quốc gia nào được quyết định bằng hình thức bốc thăm.

- "Nước Đức? chúng tôi không biết gì về quốc gia đó ngoài việc biết Hitler đã từng ở đấy" Quàn Huệ Phương kể và cười.

Đi định cư ở đâu đối với cô không quan trọng, quan trọng là được rời bỏ cái nhà tù nổi mà 45 ngày đêm cô đã bị nhồi nhét ở trong đó. Cô và những người đã được lựa chọn khác chỉ được phép ở trên đất Mã Lai có vài giờ đồng hồ, sau đó chiếc Boing 707 của không lực Đức cất cánh và bay một đoạn đường xa 12.000 km để đưa họ tới quê hương mới. Vào lúc 7 giờ sáng, 163 thuyền nhân trong đó có 72 trẻ em đã hạ cánh ở sân bay Langenhagen.

"Chúng tôi biết rằng, các bạn đã phải vượt qua những đau khổ và khó nhọc như thế nào và chúng tôi có thể bù đắp cho các bạn, như bây giờ các bạn có thể cảm nhận thấy, hiện nay các bạn đã đến một đất nước mà các bạn có thể sống một cuộc sống tự do mà sẽ không bị bất kỳ một ai áp bức". Ông Albrecht, thủ tướng tiểu bang Niedersachsen đã chào đón những người tin nạn đầy mệt mỏi với những nụ cười tươi tắn trước những ống kính bằng những lời như vậy tại sân bay.

- "Tôi không hiểu lấy một từ" Quàn Huệ Phương kể, lúc đó cô rất mệt mỏi, nhưng phấn chấn và đầy lòng biết ơn.

Tôi đã trở thành người Đức

Bắt đầu từ đây, mọi chuyện đều chuyển biến rất nhanh: từ trại tiếp nhận ở thành phố Friedland người ta đưa cô gái trẻ đến ngôi làng nhỏ Bahlburg thuộc tiểu bang Niedersachsen, ở đó cô sống với những anh chị em của mình trong một ký túc xá dành cho thanh niên. Những thành phố tiếp theo mà cô dọn đến ở là Celle, Hamburg và rốt cuộc là thành phố Göttingen, nơi mà cô vẫn sống ở đó cho tới ngày hôm nay.

Giống như nhiều người khác trong tổng số khoảng 38.000 thuyền nhân Việt Nam chạy tị nạn và được đón nhận ở nước CHLB Đức kể từ sau năm 1975, Quàn Huệ Phương đã tìm thấy ở đây một quê hương mới.

- "Tôi đã trở thành người Đức" cô gái, đã học ngành tin học và quản trị xí nghiệp và hiện đang làm việc trong trường đại học tổng hợp Göttingen, nói.

Cách đây bốn năm cô đã trở về thăm lại thành phố Sài Gòn, quê hương cũ. Cô thật sự bị sốc vì bầu không khí ô nhiễm nặng nề, vì những tiếng ồn và những cảnh tượng của rất nhiều người tàn tật, nạn nhân của chất độc màu da cam, chất độc mà nước Mỹ đã sử dụng để làm rụng lá cây trong rừng trong cuộc chiến tranh Việt Nam năm xưa.

Giờ đây, cô gái Việt Nam đã quen ngay cả với cái giá lạnh mùa đông ở nước Đức, khi nhiệt độ xuống tới độ âm, cô chui mình vào trong chiếc chăn chiên màu nâu của Hội Chữ Thập Đỏ Đức, tấm chăn mà người ta đã khoác lên vai cô ở sân bay gần thành phố Hanover năm xưa.

Ảnh 1: Cuộc trốn chạy đến Mã Lai: Một người tị nạn Việt Nam với bé trai và một chút của cải cuối cùng trên tay,
đang chờ được phép vào đất Mã Lai từ một con tàu chật cứng người vào tháng 5 năm 1979.
Không phải tất cả các con tàu vượt biên được phép cập bến ở đây, phần lớn các con tàu trong số họ lại bị chính quyền Mã Lai đẩy trở ra biển.

Ảnh 2: Trên con tàu Hồng Hải: Với những chiếc ghe, thuyền cũ nát như con tàu vận tải Hải Hồng này,
những thuyền nhân đã tìm cách vượt thoát khỏi quê hương miền Nam VN của họ sau khi quân đội miền Bắc tiến quân vào hồi năm 1975.
Sau một tuần lênh đênh vô định trên biển, vào tháng 11 năm 1978,
chính quyền Mã Lai vẫn không cho phép 2500 người tị nạn trên tàu Hồng Hải được bước lên bờ.

en.jpg[/img]

Ảnh 3: Trên boong một con tàu tị nạn: tình trạng kinh hoàng trên những con tàu tị nạn,
vô số người Việt đã tìm cách trốn chạy sự khủng bố ở quê hương của họ trên những con tàu như thế này.
Họ trốn tránh ánh mặt trời như thiêu đốt chỉ bằng những tấm bạt bằng nhựa như trên con tàu Tùng An hồi tháng 12 năm 1978.
Con tàu với khoảng 2300 thuyền nhân đã cập bến Manila,
nhưng chính quyền Philippinen từ chối không tiếp nhận những thuyền nhân đã kiệt sức.

Ảnh 4: Niềm hy vọng cuối cùng: Những thuyền nhân đang tự cứu lấy nhau,
từ một con tàu đang chìm trước bờ biển Mã Lai hồi tháng 12 năm 1978.
Đến giữa năm 1979, Mã Lai đã đón nhận thuyền nhân Việt Nam nhiều tới mức chính quyền Mã Lai quyết định từ chối,
không tiếp tục cho cập bến nếu các nước khác không nhận những người Việt Nam đến định cư.

Thuyền nhân trên tàu Hồng Hải: Mùa thu năm 1978,
tình cảnh khủng khiếp trên tàu, hơn 2500 người tị nạn Việt Nam sống chen chúc nhau trên tàu Hồng Hải và hy vọng rằng,
cuối cùng rồi sẽ được bước lên mảnh đất xa lạ.

Boatpeople aus Vietnam Gestrandete der Apokalypse

Von Katja Iken

http://einestages.spiegel.de/static/auth...0&r=20&c=1

Piraten, Stürme, Gluthitze: Auf der Flucht vor den Kommunisten starben Tausende vietnamesische Boatpeople im Südchinesischen Meer. Hue-Phuong Quan überlebte. Als eine der ersten Vietnam-Flüchtlinge kam sie nach Deutschland - nach einem 45-tägigen Alptraum.Von Katja Iken

Die braune Wolldecke lässt sich Hue-Phuong Quan von niemandem ausreden. Auch nicht vom eigenen Lebensgefährten. "DRK" prangt in großen Buchstaben auf dem schon leicht verschlissenen Stück. Rettungssanitäter hatten der vor Kälte bibbernden Vietnamesin die Decke über die Schultern gelegt, nachdem sie am 3. Dezember 1978, einem trüben Sonntagmorgen, auf dem Flughafen Hannover-Langenhagen gelandet war. Hue-Phuong Quan gehört zu den ersten 163 Vietnam-Flüchtlingen, die vor 30 Jahren in der Bundesrepublik Asyl fanden.

Der rote Terror hatte sie aufs offene Meer getrieben. Nach Jahren des grausamen Krieges in ihrem Land waren am 30. April 1975 die Panzer der nordvietnamesischen Truppen in die südvietnamesische Hauptstadt Saigon gerollt. Mit dem Sieg der Kommunisten begann eine Hatz auf potentielle Feinde - allen voran Vietnamesen chinesischer Abstammung, Mitarbeiter der früheren südvietnamesischen Regierung, Angehörige der Armee und sogenannte Kapitalisten. Wer immer ihnen verdächtig erschien, den schickten die neuen Machthaber in sogenannte Umerziehungslager.

Nichts konnte noch schlimmer sein. Um der Verfolgung durch die Kommunisten zu entgehen, entschlossen sich rund 1,5 Millionen Menschen Flucht. Sie stiegen in kleine Fischerboote und morsche Kähne und verließen ihr Land mit unbekanntem Ziel. In den Nachrichtensendungen der westlichen Rundfunkanstalten tauchten sie wieder auf - als "Boatpeople", Menschen, deren Schicksal ungewiss war.

Zwölf kleine Goldbarren pro Nase

Hue-Phuong Quan hatte miterlebt, wie man ihren Schwager abholte. "Die Soldaten kamen in der Nacht und kidnappten die Leute", sagt die heute in Göttingen lebende Südvietnamesin, die von den Erlebnissen noch immer stark traumatisiert ist. Sie möchte zwar ihre Geschichte erzählen, damit das Schicksal der Boat People nicht in Vergessenheit gerät - aber als Heldin in Erscheinung treten, sich womöglich auch noch mit einem Foto abbilden lassen, möchte sie sich nicht.

Ihre chinesische Eltern betrieben damals in Saigon einen Frisörladen und hatten sich einen bescheidenen Wohlstand erarbeitet: genug, um ins Visier der Kommunisten zu geraten. Die damals 18-jährige Hue-Phuong Quan fasste einen Entschluss: An einem lauen Oktoberabend 1978 stieg auch sie gemeinsam mit ihren vier Geschwistern in einen wackeligen Kahn, in der Tasche etwas Brot, 100 Dollar und ein paar Ringe.

Ihre Eltern, die sich die Freiheit ihrer Kinder teuer erkauften - korrupte Beamte des sonst so kapitalistenfeindlichen Regimes forderten zwölf kleine Goldbarren pro Nase - blieben in Saigon zurück. Damals wussten sie nicht, ob sie ihre Kinder jemals wieder in die Arme schließen würden.

"Die Furcht vor den Kommunisten war größer als die Angst, dort draußen auf dem Meer zu sterben", sagt Hue-Phuong Quan. Ein Schicksal, das Tausende Vietnamesen ereilte: Viele ertranken im Meer, weil ihr Boot im Sturm gekentert war. Andere verdursteten oder fielen im Golf von Siam Piraten zum Opfer, die die Flüchtlinge um ihr weniges Hab und Gut brachten, um sie anschließend über Bord zu werfen.

Die Hölle auf der "Hai Hong"

Wer die Fahrt übers Meer überstanden hatte und an den Küsten von Hongkong, Thailand, Singapur, Indonesien oder Malaysia gestrandet war, sah einer neuen, bitteren Realität ins Auge: Nirgends waren die Boatpeople willkommen. Die Bewohner der überbevölkerten Staaten in Südostasien internierten die ungebeteten Gäste in mit Stacheldraht umzäunte Flüchtlingslager, steinigten die Neuankömmlinge am Strand oder schubsten die Boote gleich zurück auf See. Wie viele Vietnamesen auf der Flucht im Südchinesischen Meer sterben mussten, ist nicht geklärt. Experten sprechen von bis zu einer halben Million Menschen.

Es war reiner Zufall, dass Hue-Phuong Quan und ihre Geschwister überlebten: Nach ein paar Tagen auf See kreuzte ihr winziges Fluchtboot die Route der berühmten "Hai Hong": jenes Flüchtlingsschiff, dessen grausiger Anblick den Westen endlich handeln lassen sollte. "Wir sahen das Schiff und kletterten einfach rauf", sagt die Vietnamesin. Hier waren sie vor Sturm und Piraterie einigermaßen sicher - dafür begann eine neue Hölle: Mit 2504 Passagieren war der schrottreife Frachter hoffnungslos überfüllt. Hunger, Durst, Durchfall und Beengtheit trieben die Flüchtlinge an den Rand des Wahnsinns.

"Am schlimmsten aber war die Eintönigkeit", sagt Hue-Phuong Quan. Wohin sie auch blickte, ringsherum nur Meer, das Warten wurde zum Zustand. Sogar ihren 19. Geburtstag verpasste die junge Frau, der während ihrer Flucht jegliches Zeitgefühl abhanden kam. Ein qualvoller Tag glich dem anderen. Bis zum 9. November.

Ein Alptraum endet

Nach wochenlanger Irrfahrt erreichte die "Hai Hong" die malaysische Küste bei Port Kelang. Doch die Regierung ließ die Südvietnamesen nicht von Bord, sondern schickte das Schiff zurück aufs Meer. "Militärboote umkreisten uns Tag und Nacht, damit keiner an Land ging", sagt Hue-Phuong Quan. Nicht einmal Wasser, Nahrung oder Medizin gewährte man den Flüchtlingen, die unter zerfetzten Planen Schutz vor der gleißenden Sonne suchten.

Die Bilder von der heimatlos auf dem Meer dümpelnden "Hai Hong" erreichten in der Vorweihnachtszeit 1978 die Wohnzimmer der westlichen Industriestaaten. Die Weltöffentlichkeit war erschüttert - und bald auch zur Hilfe bereit. Mit seinem couragierten Vorstoß, zunächst 1000 Boatpeople - davon 644 von der "Hai Hong" - nach Niedersachsen zu holen, machte der damalige Ministerpräsident Ernst Albrecht (CDU) den Anfang. Andere Nationen folgten seinem Beispiel. Für Hue-Phuong Quan und die anderen Flüchtlinge an Bord der "Hai Hong" hatte der Alptraum auf See endlich ein Ende.

Wer in welches Land ausreisen durfte, darüber entschied das Los. "Deutschland? Davon wussten wir nichts, außer dass es dort einmal Hitler gegeben hat", sagt Hue-Phuong Quan und lacht. Es war ihr egal, wohin sie ging. Hauptsache runter von dem schwimmenden Gefängnis, in dem sie 45 Tage lang eingepfercht war. Nur wenige Stunden durften sie und die anderen Auserwählten auf malaysischem Boden bleiben, dann hob die Boing 707 der Bundesluftwaffe ab und flog sie 12.000 Kilometer weit weg in ihre neue Heimat. Um 7 Uhr morgens landeten die 163 Boatpeople, davon 72 Kinder, auf dem Flughafen Langenhagen.

"Wir wissen, was an Leid und was an Strapazen hinter Ihnen liegt, und wir können Ihnen nachfühlen, wie Ihnen jetzt zumute ist. Sie kommen jetzt in ein Land, in dem Sie frei leben können, ohne von irgendjemandem unterdrückt zu werden." Mit diesen Worten begrüßte Ministerpräsident Albrecht am Abflugschalter zwölf die völlig erschöpften, tapfer in die Kameras lächelnden Flüchtlinge. "Ich verstand kein Wort", sagt Hue-Phuong Quan. Völlig übermüdet sei sie gewesen, aufgekratzt und dankbar.

"Ich bin Deutsche geworden"

Von da an ging alles ganz rasch: Vom Auffanglager Friedland brachte man die junge Frau ins niedersächsische Örtchen Bahlburg, wo sie mit ihren Geschwistern in einer Jugendherberge wohnte. Ihre weiteren Stationen hießen Celle, Hamburg und schließlich Göttingen, wo Hue-Phuong Quan bis heute lebt.

Ähnlich wie die anderen der rund 38.000 vietnamesischen Boatpeople, die in den Jahren nach 1975 in die Bundesrepublik flüchteten, hat Hue-Phuong Quan ein neues Zuhause gefunden. "Ich bin Deutsche geworden", sagt die studierte Informatik-Betriebswirtin, die an der Göttinger Universität arbeitet. Vor vier Jahren hat sie ihre alte Heimatstadt Saigon besucht. Sie war schockiert von der schlechten Luft, dem Lärm - und dem Anblick der vielen behinderten Menschen, Opfer von Agent Orange, dem Gift, das die USA im Vietnam-Krieg zur Entlaubung der Wälder eingesetzt hatten.

Selbst an die winterliche Kälte in Deutschland hat sich die Vietnamesin inzwischen gewöhnt - bei Minusgraden schlüpft sie einfach unter die braune DRK-Wolldecke, die man ihr einst auf dem Flughafen von Hannover um die Schultern gelegt hatte.

[Tâm Như]

Người Việt đầy khát vọng: Gắng phấn đấu vì danh dự gia đình

Hồ Gươm chuyển ngữ

Thứ Năm, 16/12/2010

Theo Tạp chí Tấm Gương (Der Spiegel)

https://danluan.org/tin-tuc/20101216/nguoi-viet-day-khat-vong-gang-phan-dau-vi-danh-du-gia-dinh

Nữ sinh trung học 16 tuổi Vũ Kim Hoàn: tới Đức định cư lúc 3 tuổi, hiện cô thông thạo nhiều thứ tiếng.

Học sinh có nguồn gốc là người Việt Nam đạt những thành tích học tập đặc biệt ấn tượng, giống như nữ sinh 16 tuổi Vũ Kim Hoan tại thành phố Dresden, ở vài địa phương, 3/4 số học sinh gốc Việt vào được trường Trung học. Phía sau rất nhiều những nỗ lực vượt trội đó là các bậc phụ huynh, họ thúc đẩy con cái và không phải tất cả đều đứng vững được trước những áp lực.

Nữ sinh Vũ Kim Hoàn hiếm khi có thời gian rảnh rỗi. Cô là học sinh giỏi nhất trong lớp, biết chơi dương cầm và là người hướng dẫn du khách thăm quan phòng triển lãm tranh cổ Dresden bằng những ngôn ngữ Đức, Anh, Pháp, Tây Ba Nha và Việt Nam. Đương nhiên cô kể về những thành công của mình trong các cuộc thi ngoại ngữ, về những suất học bổng dành cho mình, về trách nhiệm trong vai trò là người phát ngôn của lớp và của cả khóa học. Cô gái 16 tuổi nói: "tôi luôn có sự nỗ lực ở trong mình". Cô là một trong rất nhiều những học sinh người Việt mẫu mực định cư tại Đức, họ là những học sinh thường vượt rất xa các bạn học người Đức. Kim Hoàn học lớp 10 tại trường trung học Romain – Roland. Kim Hoàn kể, cô tới định cư ở Đức khi mới 3 tuổi, bố mẹ cô luôn phải lao động rất vất vả vì vậy cô không muốn khiến họ thêm lo lắng vì bị điểm xấu.

Thời gian đầu cô cảm thấy phải chịu rất nhiều áp lực "Sẽ là một bi kịch đối với mẹ tôi, nếu tôi nhận điểm hai môn Toán, bây giờ thì bà cũng phải nhìn nhận rằng, nhận một điểm hai cũng là tốt vậy". Để không bị quên cội nguồn, cô trò chuyện với bố mẹ bằng tiếng Việt, và cũng thường làm như vậy với các chị của mình.


Sự nghiêm khắc của cha mẹ: con không được nản chí


Là một người ngoại quốc, cô không muốn trở thành gánh nặng cho người Đức, Kim Hoàn nói: "Tôi muốn làm một cái gì đó để trả ơn vì chúng tôi đã được phép sinh sống tại đây". Cũng vì vậy cô có những cố gắng ở trường và giúp các bạn học làm bài tập. Cha mẹ cô đã dạy dỗ cô từ rất sớm, rằng không bao giờ được nản chí.

Câu hỏi được đặt ra, hệ thống trường học nào được người Việt coi trọng, cô chỉ nhớ tới một thanh niên, nhưng cậu ta không học ở trường trung học.

Cô không nhất thiết phải học nhiều như những bạn đồng lớp mà chỉ cần học bằng phương pháp khác "so với những bạn gái thân thiết của tôi thì tôi vẫn là một kẻ lười biếng", cô tự nhận xét về mình như vậy.

Nhà nghiên cứu giáo dục Olaf Beuchling đã dựa vào số liệu của tổng cục Thống kê Liên bang để tính ra con số trung bình, trên toàn Liên bang bang Đức có khoảng 59% số học sinh người Việt vào được trường trung học, trong khi tỉ lệ đó ở học sinh người Đức chỉ chiếm khoảng 43%. Ông Olaf beuchling làm công việc so sánh chương trình Nghiên cứu- Đào tạo thuộc đại học Leipzig và từ nhiều năm qua đã nghiên cứu về sự thành công trong học đường của học sinh người Việt.

Ở tiểu bang Sachsen, nơi người Việt cư tụ thành một nhóm đông đảo nhất thì khoảng cách so với học sinh người Đức còn lớn hơn thế nữa. Thậm chí ở đây học sinh người Việt còn đạt tới tỉ lệ gần ¾ vào được trường trung học, trong khi chỉ có 4 trong 10 học sinh người Đức gắng có được bằng tốt nghiệp trung học. Cách đây hai năm, trong một nghiên cứu dành cho tiểu bang Brandenburg cũng đã có một kết quả cho thấy một tỉ lệ cao tới gần 74% học sinh người Việt vào được trường trung học. Chưa kể ngoài ra còn có nhiều người Việt hiện đã nhập vào quốc tịch Đức và như vậy trong số liệu thống kê họ được tính như là học sinh người Đức.

"Học vấn ở Việt Nam có một giá trị hoàn toàn khác so với ở nước Đức", ông Beuchling nói, "Người nào có học vấn và đạt được điều gì đó thì người đó làm tăng uy tín của gia đình họ". Từ kết quả của những cuộc phỏng vấn học sinh người Việt ông biết rằng, có lắm người trong số họ đã gặp nhiều vấn đề vì phải chịu những áp lực lớn. Không ít trong số họ vì thế phải đi điều trị tâm lý.


"Con phải giỏi hơn tất cả các bạn khác"


Ngoài ra, trong một nghiên cứu mới đây nhất đã chỉ ra rằng, trẻ em có xuất xứ từ những gia đình di cư có nhiều hứng khởi trong học tập hơn là những đứa bạn học đồng lứa tuổi người Đức. Kết quả cũng đã cho thấy, áp lực từ cha mẹ có thể làm trở ngại sự hứng thú trong học tập, ngay cả khi nó không làm ảnh hưởng tới điểm số.

Hoàng Minh Tuấn là một người cha trong gia đình cũng đã thúc đẩy đứa con trai của mình phải học từ sớm. "Con phải cố gắng phấn đấu trong trường học và phải giỏi hơn tất cả những bạn học khác", ông khuyên nhủ người con trai của mình. Bây giờ thì cậu con trai của ông đã học lớp bảy ở trường phổ thông Trung học Dresden, và tự giác học tập. Cậu là một trong những học sinh giỏi nhất lớp. "Trong năm học cuối vừa qua cậu đạt điểm trung bình là 1,3 điểm", người cha tự hào kể.

Những người đồng hương của ông thậm chí còn hiếm khi bị kỳ thị hơn so với những năm tháng sau ngày thống nhất nước Đức, ông Hoàng, hiện đang là thành viên trong ban chấp hành hội Người Việt tại thành phố Dresden kể.

Nhiều chủ hãng vẫn luôn còn có định kiến khi nhìn thấy tên người Việt trong hồ sơ xin việc làm "Nếu con cái chúng ta không giỏi hơn những người khác thì chúng sẽ gặp nhiều thiệt thòi" - một vấn nạn mà nhiều người đang kiếm việc với cái tên ngoại quốc đã hiểu rất rõ.

Trong trường phổ thông Trung học Bertolt Brecht ở thành phố Dresden đặc biệt có nhiều học sinh người Việt, với khoảng 70 học sinh trong tổng số 800 học sinh có gốc Việt, ông hiệu trưởng Marcello Meschke cho biết. Ông đánh giá họ có "tinh thần học tập tốt", "họ rất quan tâm đến sự tiến bộ của cá nhân mình", người nào trong số họ theo đuổi hết chương trình đều có bằng tốt nghiệp phổ thông Trung học. "Bởi vì tôi chưa gặp một trường hợp nào thi trượt cả"

Ehrgeizige Vietnamesen: Streben für die Familienehre

Christine Cornelius, dpa/ cht

*. http://www.spiegel.de/schulspiegel/leben...33046.html

Schüler mit vietnamesischen Wurzeln fallen mit besonders guten Leistungen auf, etwa die 16-jährige Dresdnerin Kim Hoan Vu. Mancherorts schaffen es drei Viertel ans Gymnasium. Hinter vielen der Überflieger stehen Eltern, die den Nachwuchs antreiben - und nicht alle halten dem Druck stand.

Gymnasiastin Kim Hoan Vu, 16: Mit drei nach Deutschland, heute vielsprachige Überfliegerin

Die Schülerin Kim Hoan Vu hat selten Freizeit. Sie ist Klassenbeste, spielt Klavier und erklärt Touristen die Dresdner Alten Meister - auf Deutsch, Englisch, Französisch, Spanisch und Vietnamesisch. Wie selbstverständlich erzählt sie von ihren Erfolgen in Fremdsprachenwettbewerben, ihrem Stipendium und ihrer Verantwortung als Klassen- und Jahrgangssprecherin. "Ich hatte das schon immer in mir", sagt die 16-Jährige. Sie ist eine der vielen vietnamesischen Musterschüler in Deutschland, die ihre deutschen Klassenkameraden oft weit überflügeln.

Kim Hoan besucht eine zehnte Klasse des Dresdner Romain-Rolland-Gymnasiums. Sie kam mit drei Jahren nach Deutschland. Ihre Eltern mussten immer viel arbeiten, da wollte sie ihnen nicht noch durch schlechte Noten Sorgen bereiten, sagt Kim Hoan.

Anfangs habe sie viel Druck gespürt. "Wenn ich mal eine Zwei in Mathe hatte, war das für meine Mutter dramatisch. Inzwischen sieht sie ein, dass eine Zwei auch gut ist." Um ihre Wurzeln nicht zu vergessen, spricht sie mit Mutter und Vater Vietnamesisch, meist auch mit der älteren Schwester.


Strenge Eltern: Fall nicht negativ auf, Kind


Als Ausländerin wolle sie die Deutschen nicht belasten, sagt Kim Hoan. "Ich möchte etwas zurückgeben, weil wir hier leben dürfen." Auch deshalb gebe sie sich solche Mühe in der Schule und helfe ihren Mitschülern bei den Aufgaben. Ihre Eltern hätten ihr schon früh eingetrichtert, nie negativ aufzufallen.

Gefragt, welche Schulformen vietnamesische Bekannte besuchen, fällt ihr nur ein Junge ein, der nicht aufs Gymnasium geht. Sie pauke nicht unbedingt mehr als ihre Mitschüler, nur anders. "Verglichen mit meinen besten Freundinnen bin ich eher faul", sagt die Überfliegerin über sich selbst.

Bundesweit besuchen etwa 59 Prozent der vietnamesischen Schüler ein Gymnasium, bei den Deutschen sind es nur 43 Prozent. Den Mittelwert errechnete der Erziehungswissenschaftler Olaf Beuchling aus Daten des Statistischen Bundesamtes. Er beschäftigt sich an der Uni Leipzig mit vergleichender Bildungsforschung und geht seit Jahren dem Schulerfolg von Vietnamesen nach.

In Sachsen, wo Vietnamesen die größte Zuwanderungsgruppe stellen, ist der Abstand zu den Deutschen noch größer. Hier gehen sogar knapp drei Viertel der vietnamesischen Schüler aufs Gymnasium, während nur vier von zehn Deutschen ein Abitur anstreben. Vor zwei Jahren hatte eine (1) Studie für das Land Brandenburg eine ähnlich hohe Gymnasialquote der vietnamesischstämmigen Schüler von 74 Prozent ergeben. Hinzu kommt, dass viele Vietnamesen inzwischen eingebürgert sind und damit in der Statistik als Deutsche zählen.

"Bildung hat in Vietnam einen ganz anderen Stellenwert als in Deutschland", sagt Beuchling. "Wer gebildet ist, hat etwas erreicht, er steigert das Prestige seiner Familie." Aus Interviews mit vietnamesischen Schülern wisse er, dass viele von ihnen Probleme mit dem großen Druck hätten. Nicht wenige gingen deshalb zum Psychologen.


"Du musst besser sein als alle anderen"


Jüngst hatte eine Studie außerdem gezeigt, dass Kinder aus Einwandererfamilien mehr Lust am Lernen zeigen als ihre deutschstämmigen Altersgenossen (*). Ergebnis war aber auch, dass elterlicher Druck die Lernlust hemmen kann - selbst wenn er den Noten meist nicht schadet.

Auf das Dresdner Bertolt-Brecht-Gymnasium gehen besonders viele Vietnamesen. Etwa 70 seiner 800 Schüler hätten vietnamesische Wurzeln, sagt Schulleiter Marcello Meschke. Er attestiert ihnen eine "gute Arbeitshaltung": "Sie sind sehr an ihrem persönlichen Fortkommen interessiert." Wer es von ihnen bis zum Abschluss schaffe, der mache dann auch ein vernünftiges Abitur. "Da kenne ich niemanden, der einfach so durchrutscht."

Auch Familienvater Minh Tuan Hoang trieb seinen Sohn früher zum Lernen an. "Du musst dir Mühe geben in der Schule und besser sein als alle anderen", habe er ihm gesagt. Inzwischen geht sein Sohn in die siebte Klasse eines Dresdner Gymnasiums und lernt von selbst. Er sei einer der Klassenbesten. "Im letzten Schuljahr hatte er einen Notendurchschnitt von 1,3", sagt der stolze Vater.

Seine Landsleute würden zwar heute in Sachsen seltener diskriminiert als in den Jahren nach der Wiedervereinigung, sagt Hoang, der Vorstandsmitglied beim Verein der Vietnamesen in Dresden ist. Viele Arbeitgeber hätten bei einem vietnamesischem Namen auf der Bewerbungsmappe aber noch immer Vorbehalte. "Wenn unsere Kinder nicht besser sind als die anderen, werden sie Nachteile haben" - ein Problem, (2) dass viele Jobbewerber mit ausländisch klingenden Namen nur zu gut kennen

Auf das Dresdner Bertolt-Brecht-Gymnasium gehen besonders viele Vietnamesen. Etwa 70 seiner 800 Schüler hätten vietnamesische Wurzeln, sagt Schulleiter Marcello Meschke. Er attestiert ihnen eine "gute Arbeitshaltung": "Sie sind sehr an ihrem persönlichen Fortkommen interessiert." Wer es von ihnen bis zum Abschluss schaffe, der mache dann auch ein vernünftiges Abitur. "Da kenne ich niemanden, der einfach so durchrutscht."

----------------------------------------------------------------------------

(1). http://www.spiegel.de/schulspiegel/wisse...82545.html

(2). http://www.spiegel.de/unispiegel/jobundb...76649.html

(*). http://www.spiegel.de/schulspiegel/wisse...29359.html