Cha Con Tự Luận 4: “Đằng sau” thật sự là cái gì?

- Bố, hôm qua con có đọc được một câu chuyện ngụ ngôn về những con chim trong lồng và những vấn đề “đằng sau” cái lồng rất vui và hay bố ạ.

- À, con muốn nói về câu chuyện vây quanh chuyên án “những con chim” đấy à. Đó là một câu chuyện hay vì nó đã nói đến những “vấn đề” đáng suy ngẫm trong đời sống xã hội.

- Những vấn đề gì hở bố?

- Những vấn đề “đằng sau” cái lồng.

- Vậy đằng sau cái lồng là gì hở bố?

- Câu chuyện đó được kết thúc như thế nào? Đằng sau cái lồng là gì?

- Thì nó được kết thúc khi người bán chim mở lồng giải phóng chim. Đằng sau cái lồng là không khí tự do?

- Đó là ước muốn của người bán chim đối với những chú chim, ước muốn của những người yêu chim, quý chim… nhưng đó chỉ là truyện mà thôi, thực tế thì số phận của những chú chim trong lồng không được hạnh phúc như thế.

- Sao vậy bố?

- Bố hỏi con, người ta bắt chim bỏ vào lồng để làm gì?

- Để bán?

- Ừ, thì để bán. Vậy số phận của những chú chim lồng cuối cùng thật sự tùy thuộc vào ai?

- Thì… là… À, con hiểu rồi. Tùy thuộc vào những người chơi chim.

- Đúng thế, muốn hiểu được vấn đề đằng sau cái lồng chim, con phải nhìn vào mục đích của người chơi chim. Đồng thời, con cũng phải để ý xem đó là loại chim gì và cá tính của chúng như thế nào nữa.

- Không phải luật chơi chim bắt buộc người chơi phải lệ thuộc vào cá tính của từng loại chim hay sao?

- Đúng, nếu không biết chìu ý và chăm sóc những chú chim, thì chúng sẽ héo mòn dần và chết đi, người chơi chim sẽ mất cả chì lẫn chài. Nhưng có một điều người chơi chim sẽ không làm, đó là việc trả tự do cho những chú chim. Bằng cái lồng hoặc bằng những cách khác, người chơi chim sẽ bó buộc những chú chim trong sự giam cầm của mình, để thỏa mãn thú chơi của mình.

- Theo thực tế thì đằng sau những cái lồng là gì hở bố?

- Điều đó tùy thuộc vào loại chim con ạ. Hãy bắt đầu với loại chim biết nói tiếng người trong câu chuyện kia. Việc gì đã xảy ra khi người bán chim mở lồng?

- Thì những chú chim sau một lúc loạng choạng cất cánh bay đi mất.

- Cho nên sẽ không có chuyện người chơi chim mở lồng thả chim bay đi, trừ khi nào họ có cách giữ chúng lại.

- Thế thì từ góc nhìn của người chơi chim, những con chim biết nói tiếng người kia sẽ không bao giờ được tự do hở bố?

- Đúng vậy, sẽ không có cái gì đằng sau cái lồng ngoài những gông xiềng hoặc một cái lồng…. lớn hơn. Trừ khi…

- Trừ khi nào những chú chim biết tự mình len ra khỏi những song sắt hoặc cái lồng bị hủy đi vì một lý do nào đó, phải không bố.

- Phải, nhưng cũng không phải là tuyệt đối. Vì không phải loại chim lồng nào cũng muốn bỏ lồng bay xa.

- Thật hở bố.

- Thật. Đó là một loại chim rất thích ăn các loại ngũ cốc như bắp hạt, thóc, đậu các loại và cám tổng hợp. Loại chim này đầu óc rất đơn giản, con có thể tập cho chúng làm quen với nhiều thứ, thậm chí là kẻ thù của chúng như mèo và rắn. Nhu cầu sống của chúng cũng thế, chỉ cần có thể ăn, ngủ, ị, sinh đẻ là chúng sẽ không bao giờ bỏ đi. Cho dù con có thả chúng đi hàng trăm dặm thì chúng vẫn tìm về, kể cả khi người chủ nuôi chỉ nuôi chúng với mục đích vặt lông, ăn thịt.

- À, con biết rồi. Bố muốn nói đến chim bồ câu?

- Đúng thế, ngày xưa người ta chỉ nuôi loại chim này theo kiểu “văn nghệ”, mỗi nhà đôi ba cặp. Nhưng gần đây, có người đã thiết lập một hệ thống quy mô với nhiều kỹ thuật nuôi để nuôi chúng với mục đích… bán cho người mổ thịt.

- Những kỹ thuật đó như thế nào hở bố?

- Thì họ phải nuôi chim từ lúc nhỏ, giữ chúng trong lồng một thời gian ít nhất khoảng 6 tuần để chúng quen với nơi ở. Sau đó thì theo thói quen tìm về nơi có thức ăn dựa vào khả năng trời cho để nhận tọa độ, địa điểm… dù có bắt chúng đem đến đâu, chúng cũng sẽ tìm về. Người xưa đã từng sử dụng chúng làm vật đưa tin khi họ buộc những mẫu tin nhỏ vào chân của chúng. Sau một thời gian khi quen hơi chuồng và hơi chủ, chúng sẽ không bao giờ bỏ đi dù ở lại, trở lại là chết. Loại chim này càng già càng lệ thuộc vào thói quen, chúng không trở nên thông thái hơn như con người.

- Nhưng bằng cách nào người ta tập chúng làm quen với kẻ thù và tại sao hở bố?

- Vì chung quanh những chiếc lồng nuôi chúng luôn có rắn và mèo rình rập gây nguy hại. Để tránh tình trạng chúng bỏ đi, người ta thường dẫn theo mèo khi cho chúng ăn khi còn nhỏ, và họ cũng thảy vào lồng những con rắn bằng nhựa để chúng quen dần khi lớn lên. Sau đó thì có thể mở lồng cho chúng bay đi bay về mà không cần gông xiềng gì cả.

- Điều này thật tệ hại. Đó là một cái lồng không song sắt, một không khí tự do giả tạo đầy nguy hiểm, bị hạn chế bởi thói quen gọi là “quy luật muôn đời” của loại chim cùng kỹ thuật của người nuôi chim.

- Đúng thế, khi không nhìn thấy những song sắt… thì những chú chim bồ câu này sẽ không có khái niệm bị giam cầm và sẽ cảm thấy rất… tự do.

- Cho đến khi bị xẻ thịt.

- Đúng, cho đến khi bị xẻ thịt.

- Cũng may, con người chúng ta không phải là những chú chim bồ câu. Chúng ta có đủ tri thức để nhận ra những song sắt vô hình.

- Con nói đúng. Chúng ta cũng đủ tự tin khi bương trãi trong cuộc sống mới, tự tìm kế sinh nhai. Không bị cám dỗ bởi những mâm cỗ người nuôi chim dọn ra trước cửa lồng mở rộng.

- Con hiểu rồi. Nếu có ai đó hứa hẹn một điều gì đó “đằng sau” mà con không thấy, hoặc áp đặt lên đời sống con những vấn đề “đằng sau” mà họ không thể giải thích thêm được gì, con sẽ xem họ như những kẻ chơi chim, những người nuôi chim mổ thịt.

- Con nên nhớ rằng: Những vấn đề “đằng sau” khi không thể nào đem ra “đằng trước” được thì sự thật chúng chỉ là những song sắt vô hình của một cái lồng… vĩ đại mà thôi.

những bài khác:

Cha Con Tự Luận 3: Giá Trị Của Những Câu Chuyện

Cha Con Tự Luận 2: dĩ Cương chế Cương, dĩ Tịnh chế Động

Cha Con Tự Luận 1: Tảng Đá và Giá Trị Của Những Cái Đòn Bẩy