Osa Return - Giá trị thật của tự do!

Khi nói về con đường của những kẻ sáng tạo F.Nietzsche viết: “Ta muốn biết tư tưởng chính yếu của mi chứ không muốn nghe rằng mi vừa thoát khỏi một chiếc ách”. Tương thông với ý nghĩa đó, F.Nietzsche khẳng định: “Tự do đối với cái gì” không có ý nghĩa với ông, điều cốt yếu khi bàn về tự do là: “tự do ấy để cho cái gì?”.

Mỗi người sẽ có một định nghĩa “tự do” của riêng mình. Điều quan trọng chính là: chúng ta sử dụng tự do của mình vì cái gì, để làm gì, bởi mục đích nào.

Chỉ khi xác định được cái mà chúng ta hướng đến, “Tự do” mà chúng ta theo đuổi mới có giá trị. Nếu không, chúng chỉ giản đơn là sự bột phát, và những thứ có được bởi sự bột phát tùy tiện có khi phải trả giá vô cùng đắt.

Ở đất nước tôi, tháng tư có một ý nghĩa đặc biệt và người ta nói quá nhiều về “Tự do tháng tư”. Nhưng tự do ấy có thật sự là tự do được mong đợi hay không? Câu hỏi ấy, mỗi người cũng có một hồi đáp riêng.

Tôi chỉ biết rằng “tháng tư tự do” ấy đã đi vào ký ức của quá nhiều người, dù là đớn đau hay bất hạnh.

Tôi nhớ, lần đầu tiên có người nói với tôi về một ý nghĩa khác của “tự do tháng tư”, tôi không tin. Chúng tôi, những đứa trẻ được dạy dỗ “có hệ thống” và bước vào cuộc sống cũng “hệ thống” như thế, không thể tưởng tượng được rằng tháng tư có ý nghĩa dường ấy với đất nước còn mang một ý nghĩa khác ngoài ý nghĩa của sự tự do.

Máu đã đổ. Rất nhiều. Có lẽ chẳng nơi nào trên đất nước này thoát khỏi vị tanh của máu. Và có lẽ chẳng nơi đâu trên thế giới, người ta lại tự hào về sự đổ máu như thế. Người ta không ca ngợi sự khôn ngoan hay hòa bình, người ta ca ngợi cái chết bằng sự hiếu thắng kỳ lạ của những linh hồn kỳ lạ sẵn sàng đổi máu của đồng bào mình lấy những hư danh vô nghĩa.

Để có được “tự do tháng tư”, hàng triệu người đã chết. Những người không bao giờ thấy được dù chỉ là một chút tự do rỗng tuyếch.

Đất nước đã bị tàn phá đến hai lần. Lần đầu là do những cuộc chiến tranh bom đạn. Và lần hai là bởi những cuộc đàn áp tinh thần.

Tháng tư đã đem đến cho lịch sử một tự do ảo tưởng và lấy mất từ lịch sử ấy một tự do giá trị bằng sự khôn ngoan của nhiều thế hệ. Chúng ta trở thành những chú ếch, ngồi trong một chiếc giếng tròn và thấy bầu trời của mình sao mà vĩ đại. Chúng ta được học về những cái nhất của đất nước mà không được dạy phải dùng chúng thế nào cho đúng cách. Chúng ta ngợi ca những điều vẻ vang trong quá khứ mà không được dạy phải làm thế nào để cả dân tộc này có được chỗ đứng vẻ vang trong lòng bè bạn thế giới.

Chúng ta an trú trong một “hệ thống” đã lỗi thời và tự hỏi vì sao đất nước mình nghèo đến thế, nhiều bất công đến thế, những người con sinh ra từ đất nước ấy, đến giờ sao còn mãi ấu trĩ đến thế? Vì sao thế?!

Vì những người thật sự yêu tự do, họ quá nhỏ bé và họ bị đè bẹp giữa hơn tám mươi triệu đồng bào của chính họ.

Vì lịch sử mà chúng ta được học đầy ắp sự phiến diện từ ý thức chủ quan của người thắng trận.

Vì những người trẻ như chúng ta hoàn toàn thờ ơ với sự thật. Họ chấp nhận và họ thiếu tính khách quan khi nhìn nhận vấn đề.

...

Hãy nhớ!

Tự do mà chúng ta đang kiếm tìm không thể được trao trả từ bất kỳ một thế lực nào cả. Chúng ở sẵn trong tim, trong não, vấn đề là ta có muốn nhìn nhận chúng bằng đúng giá trị thật của chúng hay không mà thôi.