Trần Minh Khôi - Những “cái nhìn thiên kiến về lịch sử”

Trần Minh Khôi
Chia sẻ bài viết này

Trong một không gian mà ở đó sự kiện, của cả quá khứ và hiện tại, luôn bị bóp méo để phục vụ cho quyền lực chính trị, sự khao khát sự thật của những điều đã xảy ra dẫn chúng ta vào một ngõ cụt: khao khát một thứ lịch sử không thiên kiến. Điều này là bất khả; tất cả những cái nhìn về quá khứ đều thiên kiến.


Tác giả Trần Minh Khôi

Chúng ta lẫn lộn giữa quá khứ và cái chúng ta gọi là lịch sử. Lịch sử không phải là quá khứ; lịch sử là cái nhìn về quá khứ với tham vọng giải thích quá khứ, giải thích hiện tại, và dự phóng tương lai. Không có cái nhìn và cách giải thích duy nhất. Ngay cả khi có một phiên bản lịch sử nào đó được số đông chấp nhận thì nó cũng không loại trừ những phiên bản lịch sử khác của thiểu số. Các phiên bản lịch sử này có giá trị như nhau, cho đến khi có ai đó cố gắng áp đặt, trong nhiều trường hợp bằng bạo lực, một tiêu chuẩn duy nhất “đúng”, “sai” cho chúng: những người chủ trương độc quyền lịch sử.

Vấn đề vẫn là: chúng ta có khả năng tạo dựng lại quá khứ không? Câu trả lời là có, và quá khứ luôn luôn được tạo dựng lại dưới ánh sáng của những hiểu biết mới, của những nhu cầu mới, và quan trọng hơn hết là của sự thôi thúc hướng tới tương lai. Nhưng chúng ta chỉ có thể làm được điều này với sự bao dung trước thực tại đa nguyên của lịch sử. Những kẻ độc quyền lịch sử không có khả năng hiểu những gì đã xảy ra. Và do đó, họ đi vào tương lai, nhắm mắt.

Chúng ta lăn tăn với những ý tưởng mà trong một không gian đa nguyên không còn ý nghĩa nữa. Thế nào là một cuốn sách sử? Thế nào là viết sử? Thời đại của những cuốn sách sử, với cái nhìn đơn nguyên (thường là của quyền lực chính trị), mà chúng ta trông đợi đã đi qua. Quá khứ sẽ được tạo dựng lại rõ ràng hơn, chính xác hơn từ những thiên kiến lịch sử đối nghịch.

Trở về lại với “cái nhìn thiên kiến về lịch sử”.

Nguyễn Đức Hiển đã chọn một vấn đề cốt lõi để bàn về cuốn Bên Thắng Cuộc của Huy Đức: nền tảng tư duy lịch sử của nó. Nếu cái nền tảng tư duy này sụp đổ thì toàn bộ cuốn sách sụp đổ. Nguyễn Đức Hiển không chấp nhận tư duy lịch sử của Huy Đức, do đó không chấp nhận những vấn đề còn lại. Đơn giản như thế. Nếu để “đánh”, Nguyễn Đức Hiển cũng chỉ cần đánh vào một điểm đó thôi là đủ.

Chúng ta không có lý do gì để có thể nghĩ khác hơn và sẽ dừng lại ở giả địch rằng việc Nguyễn Đức Hiển chia sẻ tư duy lịch sử của quyền lực chính trị chỉ là một sự trùng hợp. Điều này bình thường. Bất cứ ai cũng có quyền sở hữu hoặc chia sẻ bất cứ một tư duy lịch sử nào. Điều đáng tiếc có lẽ là ở chổ tác giả bài báo đó đã không chọn một không gian truyền thông tự do để bày tỏ quan điểm của mình. Tranh luận về ý tưởng chỉ có ý nghĩa khi nó xảy ra trong không gian truyền thông tự do. Trong không gian truyền thông độc đoán không có tranh luận mà chỉ có áp đặt. Với chọn lựa đó, có vẻ như Nguyễn Đức Hiển đã hành xử theo thói quen của những kẻ độc quyền lịch sử: tác giả chọn một kênh truyền thông mà ở đó tác giả có thể nói và không ai có thể nói điều ngược lại. Tuy nhiên điều này chỉ đáng tiếc chứ không thể là lý do cho những tấn công cá nhân đối với tác giả của bài báo. Làm như thế là không xứng đáng. Phải hành xử tử tế mới có đủ sự tử tế để bàn về lịch sử. Phải tôn trọng nhân phẩm của người khác thì mới có đủ nhân phẩm để bàn về lịch sử.

Một vấn đề khác nữa là nhiều người nghi ngờ sự bám víu vào thiên kiến lịch sử của quyền lực gợi ý về một cố gắng bám víu vào chính quyền lực. Đối với một cuộc tranh luận thì điều này vô nghĩa: chúng ta tranh luận về ý tưởng của một người chứ không tranh luận về cá nhân của họ. Nguyên tắc tôn trọng nhân phẩm cũng không cho phép chúng ta giả định thêm.

Nguyễn Đức Hiển không nói điều gì mới. Cái tư duy lịch sử mà tác giả thể hiện trong bài báo đó là tư duy lịch sử chính thống của quyền lực chính trị hiện tại. Nó biện minh cho tính chính đáng của quyền lực, và trong trường hợp của những sự kiện xảy ra được đề cập đến trong Bên Thắng Cuộc, nó biện minh cho tội ác mà quyền lực đã gây ra. Nó là một thiên kiến lịch sử. Như đã nói, nó chỉ có giá trị như những thiên kiến khác. Thiên kiến lịch sử này sẽ tiếp tục tồn tại ngay cả khi mà quyền lực chính trị đẻ ra nó sụp đổ.

Chúng ta đang cố gắng xây dựng một không gian tư duy mà ở đó không có ý tưởng/hệ thống ý tưởng nào là duy nhất hay duy nhất đúng. Trong tất cả những ý tưởng về đa nguyên, đa nguyên lịch sử là quan trọng nhất. Sự hiểu biết về quá khứ chi phối hành xử hiện tại và toan tính cho tương lai. Không có đa nguyên lịch sử thì sẽ không có đa nguyên, và do dó sẽ không có một xã hội tự do. Không phải ngẫu nhiên mà quyền lực chính trị độc đoán, ở mọi thời đại, cộng sản hay không, muốn và sẽ làm tất cả những gì cần thiết, kể cả bạo lực, để duy trì một tư duy lịch sử duy nhất do nó tạo ra. Bất cứ sự xuất hiện của tư duy lịch sử nào khác đều được coi là mối đe dọa và cần phải tiêu diệt. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người chia sẻ hay vay mượn tư duy lịch sử của quyền lực chính trị: anh có nguy cơ trở thành những kẻ độc quyền lịch sử, nghĩa là nguy cơ trở thành độc tài.

Sự thay đổi số phận của một quốc gia luôn luôn được bắt đầu bằng sự thay đổi tư duy lịch sử. Khi có đủ một số đông không còn chia sẻ tư duy lịch sử do quyền lực chính trị tạo ra thì quyền lực đó không còn lý do chính đáng để tiếp tục tồn tại nữa.

Và chính ở đây chúng ta bắt gặp sự hứa hẹn và đe dọa của Bên Thắng Cuộc.

Innova gửi hôm Thứ Sáu, 04/01/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Việt Nam nên làm gì trước khủng hoảng? (phần 1)

Công nhân mất việc

“Không nên quá kỳ vọng vào gói kích cầu”

Hệ lụy tăng giá điện

Cắt điện hay là cái giá của độc quyền

30 năm sau cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung


Khách Tăng Thanh Thỏi (khách viếng thăm) gửi lúc 10:03, 05/01/2013 - mã số 75944

Văn phong bài này cầu kỳ trúc trắc, "bác học" quá nên nhiều chỗ chỉ thấy tác giả đưa ra những quan điểm mà không rõ phê phán hoặc chê bai cái gì một cách cụ thể. Khó có thể đọc nguyên văn một số đoạn ngắn trong bài vì tác giả dùng toàn từ ngữ thiếu tính dân giã. May mà đọc hai cái còm ở dười mới hiểu ý tác giả.

Còn liên hệ với lịch sử của Đảng ta thì thấy có nhiều cái người ta sáng tác ra sự kiện như viết tiểu thuyết. Hoặc lại thấy có nhiều cái nhận định sai lầm, cứ tưởng xấu là tốt, tường điều nhục nhã là vinh quang, tưởng thù là bạn, tưởng địch là ta, tưởng trái là phải, tưởng điều tầm bậy là lý tưởng cao siêu...

Có điều đặc biệt ở những người CS là biết dốt nhưng chịu học, biết sai nhưng không chịu sửa, đã ngu lại chê người hiểu biết là chậm tiến, lac hậu. CS chỉ nhận ra sai lầm sau vài ba chục năm, lúc đó hối lại thì quá muộn mang và cứ thế liên tiếp mắc hết sai lầm này đến sai lầm khác. Bây giờ CS nhận ra sai lầm trong CCRĐ. Có thể vài chục năm nữa sẽ phát hiện ra việc cho công an và quân đội đi cướp đất của dân là sai lầm là tàn ác bạo ngược.

Cái sai lầm nữa của những người CS là khôn với đân, dại với nước ngoài, khôn với người lương thiện, dại với kẻ lưu manh như có người đã nhận xét. Có điều là CS chỉ muốn dân là những con cừu biết hô khẩu hiệu cho dễ cai trị, chứ không muốn mở mang dân trí để thi đua với các nước khác. May mà nhờ internet phát triển nên số "cừu" đã bị hạn chế và số người hiểu biết, phản biện cứ ngày càng tăng làm cho CS nhiều khi đau đầu, không còn cách gì đối phó thì dùng vũ lực tàn bạo, bất chấp lẽ phải và đạo đức, pháp luật.

slinkee (khách viếng thăm) gửi lúc 06:15, 05/01/2013 - mã số 75936

Tôi chấp nhận sự diễn giải về lịch sử, và chấp nhận luôn những diễn giải khác, thậm chí đối nghịch nhau về lịch sử . Nhưng cái tôi đòi hỏi là những gì đã "thật sự" xảy ra phải đem ra ánh sáng trước . Thí dụ những văn kiện liên quan tới một sự kiện lịch sử của tất cả các bên liên quan phải được trưng ra ánh sáng như nó là, chứ không phải như nó "phải" là, "nên" là, hoặc "đáng lẽ phải" là .

Chừng nào chưa làm được điều đó, "bên thắng cuộc" vẫn chỉ là một tổ chức của dối trá .

Còn chuyện Nguyễn Đức Hiển, ông ta có quyền không tham gia vào sự dối trá mà vẫn sống tốt, nhưng ông ta đã chọn . Tôi không tin ông ta tin vào sự dối trá, nhưng tôi có thể sai . Biệt đội tử hình Einsatzgruppen chuyên tàn sát hàng loạt dân Do Thái -trước khi các trại tập trung được thành lập- của Đức Quốc Xã chỉ tuyển những kẻ tình nguyện sau khi biết rõ nhiệm vụ nếu gia nhập . Ông Nguyễn Đức Hiển có thể là một kẻ như vậy trong nhiệm vụ tuyên truyền .

Hùng (khách viếng thăm) gửi lúc 18:48, 04/01/2013 - mã số 75885

Phương Tây thường xuyên chiếu những bộ phim lịch sử về những nhân vật lịch sử với sự phân tích của các nhà sử học. Các nhân vật được nhắc tới từ các vua nước Pháp, nước Anh, nước Đức tới các tướng lãnh, các tổng thống trước đây của các nước phương tây gồm cả Mỹ.

Các nhà sử học đã phân tích từ các dữ liệu họ có được để đánh giá hành vi, hành động, hậu quả, kết quả của các sự kiện lịch sử trước đây.

Sự tự do học thuật và sáng tạo của nhà sử học ở đây là phân tích sự kiện và dữ liệu của quá khứ để đưa ra ánh sáng cho mọi người cùng nhìn nhận và đánh giá. Điều này nhằm một mục đích: giúp con người hiện đại học hỏi từ quá khứ để tránh lỗi lầm trong hiện tại và tương lai. Chính kiến thức, lối nhìn nhận khách quan, thẳng thắn giúp loài người hành động nhân bản và khôn ngoan.

Kết quả là gì? Người Đức họ học từ tội ác khủng khiếp của Hitler bằng việc dựng lại những bộ phim lịch sử của nước Đức trong chiến tranh thế giới 2. Người Pháp chấp nhận sự thật tiền thân của họ từng là thực dân phi nhân tính. Người Nhật họ biết và chấp nhận quân phiệt Nhật đã sai khi gây bao hậu họa cho Tàu, Việt Nam, Nam Hàn. Gần đây hơn, người Nga mà cụ thể là cả Putin và Medvedev chính thức xác nhận rằng Stalin là tên độc tài giết người. Nhìn nhận và phân tích lịch sử để đất nước và con người tiếp tục sống tốt hơn, an toàn hơn.

Bây giờ nhìn lại Tàu. Mao Trạch Đông là kẻ giết mấy chục triệu người Tàu. Ông ta tàn ác, đôc tài. Nhưng lãnh đạo sau ông ta cho tới nay vẫn dựng ông ta lên để tồn tại và tiếp tục cai trị đất nước.

Cho tới khi nào việc ông Hồ Chí Minh là kẻ chịu tội chính trong các sự việc: du nhập chủ nghĩa cộng sản vào Việt Nam bằng những mưu mô, thủ đoạn xa lạ với văn hóa, cư xử của người Việt; cải cách ruộng đất để phá hủy hoàn toàn cơ sở văn hóa của người Việt; nhen nhúm thói độc tài của kẻ cầm quyền; ngu hóa vừa nhân dân vừa lãnh đạo của đất nước; và quan trọng hơn cả là tạo ra sự lệ thuộc Tàu dẫn tới nguy cơ mất nước của cả một hệ thống lãnh đạo như hiện nay.

Người Việt có gì sai khi nhìn nhận sự thật lịch sử rằng Đảng cộng sản đã sai lầm lớn trong lãnh đạo đất nước và nền kinh tế của Việt Nam sau năm 1975? Có gì sai khi chúng ta muốn biết sự thật và nói lên sự thật để người dân hiện tại biết để sống tốt hơn, để tránh những cái sai như đã từng trong quá khứ.

Sự dấu dốt quá lâu của hệ thống lãnh đạo đất nước gây ra nhiều hệ lụy lớn: dối trá gây mất lòng tin của dân chúng và của thế giới; tham lam chỉ biết vơ vét cho bản thân và gia đình; ngu muội trong kiến thức điều hành và quản lý; ươn hèn trong cách ứng xử để bảo vệ đất nước.

Việc Đảng cộng sản đang lãnh đạo đất nước khác với việc Đảng đang làm vua. Mọi cá nhân có quyền nghĩ khác ý Đảng và bày tỏ suy nghĩ của mình. Việc ai đúng ai sai sẽ được thực tế và thời gian chứng tỏ. Ông Nguyễn Đức Hiển và ông Huy Đức cứ việc lên tiếng. Dân chúng học hỏi và khôn ngoan hơn ngòi bút của hai ông.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
6 + 9 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Kách mệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người. Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc.

— Hồ Chí Minh

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 0 thành viên673 khách truy cập.


Kỷ lục: Có 2315 người ghé thăm vào 11-03-2013 lúc 13h29.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!