Chào năm 2013: Để chống tham nhũng, Trung Quốc phải chống những nguyên nhân gây tham nhũng

Shujie Yao [*], Financial Times
Đỗ Đăng Khoa chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Chia sẻ bài viết này

Chưa đầy hai tháng kể từ khi diễn ra Đại hội lần thứ 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), Trung Quốc đã điều tra năm trường hợp tham nhũng liên quan đến các lãnh đạo chính trị cấp cao ở Trùng Khánh, Quảng Đông và Tứ Xuyên.

Tuy nhiên, chỉ đơn giản đưa ra các biện pháp điều tra sẽ không đủ. Các lãnh đạo Trung Quốc cần phải cải cách hệ thống chính trị, kinh tế và xã hội để nhổ tận gốc những nguyên nhân của tham nhũng.

Trung Quốc quyết tâm chống tham nhũng được phản ánh bởi ý kiến ​​táo bạo của các lãnh đạo hàng đầu trong và sau Đại hội. Hồ Cẩm Đào [Hu Jintao], Tổng Bí thư vừa kết thúc nhiệm kỳ, cho biết rằng nếu không chặn được nạn tham nhũng thì đảng nhà nước sẽ bức tử.

Tập Cận Bình [Xi Jinping], người kế nhiệm ông Hồ Cẩm Đào trong cương vị Tổng Bí thư và lãnh đạo lực lượng quân đội sau Đại hội, tái khẳng định lời nói của người tiền nhiệm một cách tinh tế hơn, rằng con người cần có những điều kiện mạnh mẽ để đối diện với nhiều công việc – một ý nghĩa ẩn dụ của Trung Quốc rằng các quan chức chính phủ cần phải trong sạch để cai trị đất nước tốt hơn.

Số lượng uỷ viên Thường vụ Bộ Chính trị, nơi giữ quyền quyết định cao nhất ở Trung Quốc, đã giảm từ chín uỷ viên trong Đại hội trước xuống còn bảy uỷ viên trong đợt này, gửi tín hiệu rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc muốn trở nên hiệu quả hơn so với thời gian trước đây.

Vương Kỳ Sơn [Wang Qishan] đã được giao nhiệm vụ phụ trách phần kỷ luật trung ương của đảng và ủy ban điều tra chống tham nhũng. Ông Vương đã đạt được danh tiếng như một người ‘lính cứu hỏa’ tuyệt vời từ bên trong lẫn bên ngoài đảng kể từ khi ông được giao nhiệm vụ chiến đấu với đại dịch SARS năm 2003 và tổ chức Thế vận hội Bắc Kinh năm 2008. Việc ông được bổ nhiệm vào vị trí này gửi đi thông điệp mạnh mẽ và nhạy cảm rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc quyết tâm ngăn chặn nạn tham nhũng.

Câu hỏi mà mọi người có thể đặt ra là liệu Trung Quốc có thành công trong việc giải quyết vấn đề tham nhũng chỉ bằng cách thực hiện những thay đổi nói trên hay không. Thật không may, câu trả lời có lẽ là “không”.

Trong năm năm qua, hơn 660.000 quan chức chính phủ đã bị điều tra liên quan đến tham nhũng, đại diện cho một tỷ lệ phần trăm rất cao cả bên trong ĐCSTQ lẫn các quan chức nhà nước. Có nhiều trường hợp nghiêm trọng liên quan đến nhiều khoản tiền rất lớn và các quan chức ở cấp Bộ hoặc cao hơn.

Điều này có nghĩa rằng ĐCSTQ đã không hết mình trong việc đấu tranh chống tham nhũng, vì tại sao càng chống thì lại càng có nhiều vụ tham nhũng lớn và nghiêm trọng xuất hiện liên tục trong thời gian qua?

Lý do rất đơn giản: truy tố không đủ để chống tham nhũng. Tham nhũng cần được ngăn chặn thông qua việc cải cách cơ cấu quyền lực, tránh sự tham gia trực tiếp của các quan chức chính phủ hoặc thân nhân của họ trong các hoạt động kinh doanh, giảm sức mạnh độc quyền của các doanh nghiệp lớn và các ngân hàng dưới quyền kiểm soát của nhà nước, và cho phép môi trường kinh doanh cạnh tranh và nhiều tham vọng hơn để các doanh nghiệp vừa và các công ty có vốn đầu tư nước ngoài có thể phát triển.

Kinh nghiệm phát triển dân chủ phương Tây cho thấy rằng tự do báo chí là điều kiện cần thiết cho việc chống tham nhũng, nhưng cuộc biểu tình của nhiều nhà báo tự do, sinh viên và cư dân địa phương trong tháng vừa qua gần Tập đoàn Truyền thông miền Nam Trung Quốc [South China Media Group] ở Quảng Châu cho thấy rằng tự do ngôn luận vẫn còn là một khu vực cấm kỵ tại Trung Quốc.

Đối phó với tham nhũng cũng giống như điều trị một bệnh nhân. Một bác sĩ giỏi sẽ sử dụng các phương pháp phòng ngừa nhiều hơn so với quy định thuốc chữa bệnh để giảm bệnh tật của bệnh nhân. Cách hiệu quả nhất để ngăn chặn tham nhũng là thực hiện các công tác phòng chống những hoạt động tham nhũng chứ không phải truy tố các quan chức tham nhũng.

Thật không may thì hiện nay ở Trung Quốc, chống tham nhũng phần lớn vẫn dựa vào việc truy tố các quan chức tham nhũng chứ không phải cải cách hệ thống chính trị, kinh tế và xã hội – hệ thống mà hiện đang nuôi dưỡng vấn nạn tham nhũng. Điều này là bởi vì nó liên quan đến những lợi ích tài chính quá lớn mà các quan chức không ai mong muốn cải cách hệ thống để làm gì.

Hơn nữa, đấu tranh chống tham nhũng cũng giống như một con sói đuổi theo một đàn cừu. Bất kỳ con cừu nào chạy chậm lại phía sau sẽ bị con sói đánh bắt. Nói cách khác, chỉ những quan chức tham nhũng không muốn trở thành thành viên của các nhóm tham nhũng bị đưa ra truy tố; và những người gắn kết trong một nhóm tham nhũng có thể bảo vệ lẫn nhau một cách rất hiệu quả để tránh bị điều tra và truy tố.

Kết quả là, để đối phó với nạn tham nhũng ở Trung Quốc thì cần nhìn vào khả năng của đảng và sự sẵn sàng trong việc cải cách hệ thống chính trị nhằm giảm sự tập trung cao độ và kiểm soát vào một người hoặc một nhóm người. Ngoài ra, bất kỳ một nhóm chính trị nào đi cùng với lợi ích kinh tế nên được chia ra bằng cách di chuyển những người này xung quanh các vị trí khác nhau một cách thường xuyên hơn. Mặt khác, các phương tiện truyền thông cần phải được phép hoạt động độc lập và tự do để điều tra, phê phán những việc làm sai trái của các quan chức trong đảng và nhà nước.

Những biện pháp cải cách chính trị trên có thể giúp ngăn chặn tham nhũng và có ý nghĩa quan trọng đối với các công ty nước ngoài kinh doanh tại Trung Quốc.

Ví dụ, các công ty nước ngoài có thể sẽ thay đổi chiến lược tham gia của họ với các quan chức Trung Quốc. Thay vì làm việc với một người nào đó để thực hiện việc kinh doanh thì họ có thể phải làm việc với một nhóm các quan chức chính phủ. Các hợp đồng kinh doanh cần phải dựa trên các quy định thể chế hơn là so với mối liên hệ cá nhân hoặc sự tin cậy lẫn nhau như hiện nay.

Hơn nữa, Trung Quốc có thể chọn lọc và phê duyệt các dự án đầu tư mới của các công ty nước ngoài. Rõ ràng rằng nước này sẽ tập trung vào bảy ngành công nghiệp chiến lược bao gồm cả sản xuất công nghệ cao, nông nghiệp, thuốc men, năng lượng cao, sản phẩm môi trường, công nghệ các-bon thấp, v.v …

Cuối cùng, các công ty nước ngoài có thể phải chú ý nhiều hơn đến các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa với tiềm năng tăng trưởng tốt – mặc dù việc duy trì mối quan hệ tốt và mạnh mẽ với các doanh nghiệp lớn thuộc sở hữu nhà nước vẫn có thể có ích trong thời gian ngắn và trung hạn.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh như vậy cuối cùng sẽ giúp mang lại lợi ích cho các công ty nước ngoài ở Trung Quốc, vì họ sẽ giúp tạo ra thị trường mở và công bằng, trong đó các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh sẽ thực sự đóng góp tốt hơn.

[*] Shujie Yao là người đứng đầu Trường Nghiên cứu Trung Quốc đương đại tại Đại học Nottingham

© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2013

Nguồn: Financial Times

Admin gửi hôm Thứ Ba, 22/01/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Cảnh báo và hy vọng

Nông thôn Việt Nam

Phỏng vấn ông Vương Trí Nhàn: Nâng trình độ sống để thích nghi - phát triển

Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Suy nghĩ tản mạn năm 2009 nhân nghiền ngẫm Khuyến Học (phần 3)

Trẻ em Việt Nam

Suy nghĩ tản mạn năm 2009 nhân nghiền ngẫm Khuyến Học (phần 2)

Suy nghĩ tản mạn năm 2009 nhân nghiền ngẫm Khuyến Học (phần 1)


Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
12 + 2 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Cái xấu xa đặc biệt của việc bắt một ý kiến không được trình bày ra là sự đánh cắp đối với loài người, với các thế hệ mai sau và hiện nay, thiệt hại nhiều cho người bất đồng với ý kiến đó hơn là cho người giữ ý kiến đó.

— John Stuart Mill viết trong tác phẩm Bàn về tự do

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 1 thành viên287 khách truy cập.

Thành viên online

Admin

Kỷ lục: Có 2315 người ghé thăm vào 11-03-2013 lúc 13h29.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!