Tôi nghĩ rằng vẫn chưa muộn để nhóm chủ trương trang Cùng Viết Hiến Pháp điều chỉnh hướng ảnh hưởng của website này đối với nhận thức của người dân; vẫn chưa muộn để các anh thể hiện thái độ và vị thế của mình một cách rõ ràng hơn trước các vấn đề của nhân dân.
“Kiến nghị” trên có thể được hiểu một cách nôm na rằng muốn (chúng) tôi (tức là chính phủ hoặc cá nhân thủ tướng và từng bộ trưởng) phải chịu trách nhiệm cá nhân nhiều hơn thì trước hết phải xác định rõ vị trí của (chúng) tôi, phải cho phép (chúng) tôi có một vị trí độc lập hơn, tóm lại là phải trao thêm nhiều quyền quyết định hơn cho (chúng) tôi.
Ý kiến riêng tôi là việc bàn bạc về dự thảo hiến pháp không nên chỉ xoay quanh một điều 4 mà còn phải để làm cho các điều khác và cả bản hiến pháp tốt hơn. Cái quan trọng theo tôi là tăng sự tham gia tích cực của nhân dân vào đời sống chính trị, tiến đến một xã hội thực sự dân chủ. Nếu quần chúng thờ ơ thì Đảng nào lãnh đạo cũng thế thôi.
Về các nội dung góp ý khác, Bộ Tư pháp cho biết Chương II quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nhân được nhiều ý kiến góp ý nhất với hơn 5,6 triệu lượt. Sau khi tổng hợp, Chính phủ kiến nghị ghi nhận nguyên tắc các quyền này “được đảm bảo thực hiện bằng Hiến pháp và luật và cũng chỉ có thể bị hạn chế bằng luật”.
Hãy trở lại với Bác Hồ, với chủ trương thực hiện đường lối hòa hợp dân tộc, đoàn kết các giai cấp, cả trong và ngoài nước, theo đường lối ấy đã đưa đất nước đi đến thành công, thành công, đại thành công.
Nhưng cách làm nên là để người dân góp ý tất cả các vấn đề, và như Uỷ ban soạn thảo sửa đổi Hiến pháp nói, là “không có vùng cấm”. Thậm chí người dân có thể đề xuất, đóng góp một bản Hiến pháp của mình nếu họ thấy cần thiết và Ban soạn thảo có quyền phản biện. Trong việc đưa dự thảo lần cuối cùng, cũng phải đưa ra nhiều phương án để người dân lựa chọn. Cần phải khuyến khích tự do sáng tạo và dân chủ. Nếu cần thì tranh luận công khai.
Như nhiều chuyên gia đã phân tích, Điều 4 trong Hiến Pháp (đặt ĐCS lên trên Nhà nước) là một điều mà trong lý thuyết lẫn thực tế khiến cho Việt Nam trở thành phi dân chủ, vì ĐCS và các lãnh đạo ĐCS không hề do dân bầu ra mà lại là chính quyền tối cao, trong khi đó theo nguyên lý dân chủ thì chính quyền phải do dân bầu ra. Trong một số hoàn cảnh lịch sử đặc biệt nào đó, thì việc thiếu dân chủ này có thể được chấp nhận một cách tạm thời. Nhưng nếu để nó thành vĩnh viễn thì vô cùng có hại cho sự phát triển của đất nước. Điều này chúng ta cũng đã thấy trong 40 năm qua: tốc độ phát triển của Việt Nam kém xa các nước trong cùng khu vực trong các giai đoạn tương tự, để rồi ngày nay Việt Nam vẫn đang thuộc vào nhóm các nước nghèo nàn lạc hậu trên thế giới, trong khi những láng giềng như Hàn Quốc đã tiến lên thành nước hiện đại, bỏ rất xa chúng ta. Điều 04 cũng chính là nguyên nhân vì sao bao nhiêu phong trào chống tham nhũng ở VN đều thất bại, càng chống thi tham nhũng càng tăng: nó cản trở các cơ chế kiểm soát quyền lực.
Toàn dân có điều kiện thuận lợi hơn để thể hiện thẩm quyền lập hiến khi sống trong một nước dân chủ. Việc phát triển và thực hành các thủ tục dân chủ dễ dàng gây ảnh hưởng này, dù là gián tiếp. Ngược lại, việc thể hiện này quá khó khăn trong một đất nước toàn trị.
Theo Sieyès, quan trọng nhất là cần phân biệt hai khái niệm thẩm quyền lập hiến và thẩm quyền hiến định. Thẩm quyền lập hiến có tầm vóc chính trị quy mô và tác động việc thay đổi Hiến pháp, nên cần phải đưa ra khỏi khuôn khổ giá trị tự tại của Hiến pháp. Giới hạn này đã có trong lý thuyết, nhưng để bảo đảm hơn nửa trong thực tế thì thẩm quyền lập hiến cần phải tách biệt với thẩm quyển lập pháp. Muốn đạt mục tiêu này thì giá trị quy phạm của luật Hiến pháp phải được nâng cao. Các cơ quan hiến định và tất cả mọi quyền hiến định của các cơ quan này phải đặt dưới Hiến pháp.
Thư của hai ông Nguyễn Đăng Quang, Nguyễn Văn Khải, đại diện cho các công dân đã gửi bức thư ngày 8/3/2013 đề nghị hai ông Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Phú Trọng, Đại biểu Quốc hội tiếp công dân liên quan tới việc Sửa đổi Hiến pháp.
Và nếu chúng ta đọc kỹ bài phát biểu của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng (TBT NPT), đọc trước hội nghị của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng ngày 02 tháng 05 năm 2013 tại Hà Nội, chúng ta có thể tiên đoán rằng những thay đổi sắp đến của Hiến Pháp 1992, nếu có, như nhà nước vẫn đang kêu gọi dân chúng đóng góp vào Dự Thảo sửa đổi hiến pháp 1992, sẽ chỉ đi vào những chi tiết nhỏ thôi. Phần quan trọng nhất mà đa số các nhà trí thức trong và ngoài nước kêu gọi (tỉ dụ Kiến Nghị 72), cũng như đa số các hội đoàn tôn giáo đạo Ky Tô và đạo Phật trong và ngoài nước kêu gọi, sẽ không được nhà nước coi trọng và bàn đến.
Song thời gian hiện nay, thời gian đang cận kề Hội nghị TW 7 bỗng đột nhiên công việc sửa đổi Hiến pháp 1992 bỗng chìm xuống. Nếu như không nhắc đến, thì chắc không ai nhớ là đang có sự kiện trọng đại này đang diễn ra ở Việt nam. Truyền thông nhà nước cũng hoàn toàn không hề đả động đến vấn đề mà chỉ mấy tuần trước còn đang là công tác điểm, đặc biệt quan trọng. Phải chăng hình như họ quên hay còn những lý do nào đó. Thay vào đó là các tin tức về trận chiến giữa các phe nhóm trong nội bộ lãnh đạo cao cấp đảng và chính quyền. Ví dụ Ngân hàng Nhà nước rửa vàng bằng cơ chế để hưởng lợi bất chính mấy trăm triệu đô la, hay tin ông Lê Hoàng Quân, chủ tịch UBND TP.HCM vừa cảnh báo "Tội phạm đang chi phối một số cơ quan chức năng!". Hoặc tin ông Nguyễn Bá Thanh có 60 tỷ USD gửi ở nhà bank nước ngoài v.v... Đây là những tin không mới về thủ đoạn, song nó cũng là một trong những lời cảnh báo bất thường trong hoàn cảnh không bình thường trước ngưỡng của Hội nghị TW 7.
Người ta yêu cầu loại điều 4 ra khỏi HP là muốn xóa lối cai trị độc tài của Đảng CSVN chớ nào đâu đòi xóa tổ chức Đảng? Người ta yêu cầu Đảng CSVN rời vị trí chấp chính không chính danh nhường chỗ cho sự ra đời Nhà nước “Dân chủ Pháp quyền”thật sự của dân, do dân, vì dân và thiết lập thể chế chinh trị “Dân chủ Đa nguyên”, là sân chơi cho các đảng phái chính trị thi thố tài năng và đức độ để cử tri “chọn mặt gởi vàng”. Đa nguyên Chính trị hàm chứa đa đảng phái thì có lý do gì không chấp nhận sự có mặt của Đảng CSVN vốn đã từng… Có điều, các đảng phái, kể cả Đảng CSVN, phải thông qua bầu cử dân chủ thực sự mà xác định ai chấp chánh, ai tham chính trong mỗi nhiệm kỳ theo Hiến định. Vậy thì, yêu cầu xóa bỏ điều 4 trong HP hay yêu cầu thiết lập thể chế chính trị “Dân chủ Đa nguyên”, nhà nước “Dân chủ Pháp quyền” không hề có nghĩa xóa tổ chức Đảng CSVN. Chẳng biết do kiến thức kém hay với động cơ gì mà không ít người người phía “Đảng chủ” vu vạ phía “Dân chủ” đòi xóa tổ chức Đảng CSVN?!
Vì thế việc “cơ quan soạn thảo và thông qua hiến pháp có phải là của dân hay không” mới là gốc, còn việc “dân có được phúc quyết hay không” chỉ là ngọn của vấn đề. Nếu không tập trung đòi dân chủ hóa ở cái gốc (sao cho Quốc hội và Ủy ban soạn thảo Hiến Pháp phải đích thực là của Dân chứ không phải của Đảng như hiện nay) mà cứ chăm chăm đòi cái ngọn, thì chẳng những không thay đổi được thực chất của chế độ mà ngược lại, còn tạo điều kiện để hợp thức hóa một bản Hiến Pháp của Đảng cộng sản. Một bản Hiến Pháp rất thiếu dân chủ, nhưng một khi được dán cái nhãn “được toàn dân phúc quyết” sẽ trở thành một công cụ lợi hại để Đảng sử dụng nhằm biện minh cho độc quyền chính trị của họ đối với toàn xã hội. Thực tiễn đã có quá nhiều dẫn chứng cho thấy trong một chế độ toàn trị thì việc tạo ra cái nhãn “trên 90% cử tri toàn quốc tán thành” để dán lên bản Hiến Pháp mới không hề là một việc khó khăn. Cổ xúy cho những hình thức dân chủ giả hiệu như thế trong tình hình hiện nay chẳng những không có lợi cho đất nước, cho nhân dân mà còn vô tình tiếp tay, vô tình đồng lõa với những kẻ độc tài, tham nhũng trong âm mưu lừa mị nhân dân nhằm kéo dài sự tồn tại của chế độ độc tài đảng trị.
Đại biểu Quốc hội Lê Như Tiến, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng, trả lời phỏng vấn tạp chí Thanh Tra, tái khẳng định: “Không có “vùng cấm” trong sửa đổi, bổ sung Hiến pháp lần này”.
Thể hiện cao nhất của sự bảo vệ, bảo kê đó là trường hợp đồng chí X vừa rồi. Ở cấp uỷ viên Bộ chính trị được cơ cấu vào hệ thống nhà nước, đồng chí ấy dứt khoát phải được do dân bầu. Đúng ra, sự vi phạm của đồng chí ấy phải được công khai cho cho nhân dân và phải được xử lý bằng chính cái tổ chức do dân bầu ra trong đó có đồng chí ấy. Song như bản chất, qui trình nói trên, trước hết đồng chí đó phải bị xử lý kỷ luật trong đảng. Một khi đảng không xử lý được, nhân dân hoàn toàn không biết đồng chí ấy vi phạm cái gì; ngay cái tên của đồng chí ấy cũng không được công bố cho nhân dân. Vậy thì cố ghi vào Hiến pháp làm gì rằng nhà nước là của dân, do dân, vì dân, trong khi thực tế nhân dân không biết gì về nhà nước nếu không được phép của đảng. Hiến pháp có mạnh hơn đồng chí X không khi đồng chí đó là một đảng viên “cộng sản” cao cấp và trong hoàn cảnh đảng vẫn đứng trên nhà nước, đứng trên pháp luật?
Chính trị của quân đội ta, quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, là thực hiện chính trị của Đảng và Nhà nước Việt Nam, phục vụ Đảng, Tổ quốc, phục vụ nhân dân, biểu hiện tập trung ở nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Không thể "giả nhân giả nghĩa" nói bừa rằng quân đội đứng ngoài chính trị, không cần đặt dưới sự lãnh đạo của lực lượng chính trị, đảng phái nào. Lời nhắc nhở của V.I.Lê-nin: Quân đội không thể đứng ngoài chính trị, “không thể và không nên trung lập" vẫn luôn nóng hổi tính thời sự, chúng ta phải luôn ghi lòng, tạc dạ.
Những nội dung cơ bản, còn có những ý kiến khác nhau trong việc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến nhân dân để chỉnh lý dự thảo sửa đổi Hiến Pháp 1992
Có người cho rằng sự thay đổi mới xuất hiện chỉ là một cách mua chuộc lòng dân. Thế thì đã sao? Muốn mua thì cũng phải trả giá và đó chính là quá trình thỏa hiệp sao cho lợi ích của đa số được tôn trọng. Muốn mua chuộc có nghĩa lòng dân đã có giá, được chú trọng – và đó chính là khởi điểm của dân chủ, tức tiếng nói của người dân được lắng nghe. Nếu không có những phản ứng của người dân khi bị trục đuổi khỏi mảnh đất của họ thì sẽ không có tranh luận về thu mua hay trưng mua, sẽ không có việc đề nghị bỏ quy định thu hồi đất vì lý do phát triển kinh tế…
Dưới đây là thư của nhóm soạn thảo và ký Kiến nghị ngày 19-1-2013 về sửa đổi Hiến pháp (thường gọi tắt là Kiến nghị 72) đã gửi qua đường bưu điện đến địa chỉ riêng của từng đại biểu Quốc hội khóa 13 từ ngày 16 tháng 3 năm 2013. Chúng tôi xin đề nghị quý vị đã đồng tình và hưởng ứng Kiến nghị 72, với tư cách cử tri, hãy yêu cầu các đại biểu Quốc hội mà mình đã bầu quan tâm đến những vấn đề cấp thiêt được đề cập trong Kiến nghị 72 và trong thư nói trên, để góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng một Hiến pháp phù hợp với ý chí của nhân dân.
việc áp dụng chủ nghĩa Mác-Lênin vào công cuộc xây dựng CNXH ở miền bắc nước ta cũng như trên phạm vi cả nước sau khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ chẳng những không đem lại hiệu quả mà còn đưa đến những tổn thất kìm hãm nặng nề sự phát triển kinh tế xã hội. Trong những năm cuối thập kỉ 80 và đầu thập kỉ 90 của thế kỉ trước đứng trước tình hình đặc biệt khó khăn: nền kinh tế sa sút đình trệ, đời sống nhân dân thiếu đói kiệt quệ, chúng ta buộc phải thực hiện những đổi mới căn bản về kinh tế. Thực chất cuộc đổi mới này là từ bỏ những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về kinh tế như xóa bỏ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, chấp nhận nền kinh tế thị trường, cho phép phát triển kinh tế tư nhân, cho phép các nhà doanh nghiệp được thuê nhân công( không giới hạn về số lượng lao động và qui mô kinh doanh) v.v. Cuộc đổi mới đó đã cứu đất nước ta thoát khỏi nạn đói và đạt những tiến bộ rõ rệt.
Lý do thực sự của việc sửa sửa đổi hiến pháp 1992 đang dần dần được tiết lộ: đó là để thực hiện một chuyển hóa không ai muốn nhưng bắt buộc và khẩn cấp từ độc tài đảng trị sang độc tài cá nhân.
Sở hữu toàn dân bấy lâu đã là lá chắn, là điểm tựa, là bệ phóng cho biết bao nhiêu cán bộ chúng ta đổi đời, từ chỗ ở đợ, làm thuê cuốc mướn, thì nay giàu có, vợ đẹp con khôn, đất đai biệt thự mênh mông, xe xịn gái gú không bao giờ thiếu…
Lấy lại tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, “lược” quy định về bản chất, nền tưởng tư tưởng của Đảng, đặt yêu cầu lực lượng vũ trang tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, nhân dân lên trước Đảng… Đó là những phương án mới về dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi.
Công khai bày tỏ chính kiến của mình về nội dung của Hiến pháp trên mọi diễn đàn điện tử bằng những bài viết, phát biểu tại những nơi công cộng bằng những bảng cầm tay, hàng chữ trên áo... Đó là quyền sáng kiến lập hiến, quyền tham gia góp ý Hiến pháp mà chính phủ đã đề cập.
Trước mắt, để lấy lòng tin của nhân dân và sau đó trao quyền lập pháp cho nhân dân, chúng tôi đề nghị Đảng và Nhà nước ban hành ngay chính sách về “Quyền tự do báo chí", tự do ngôn luận, không phân biệt báo chí lề phải, báo chí lề trái, động viên mọi loại phương tiện truyền thông, báo chí đài phát thanh truyền hình của Đảng và Nhà nước, các báo điện tử của Nhà nước, các báo điện tử, các trang mạng của cá nhân, tổ chức trong nước và ở nước ngoài được tự do (trong phạm vị quy định của Nhà nước Việt Nam) được tuyên truyền nhiều mặt về việc góp ý vào Hiến pháp 1992. Tất cả đều không bị cấm một cách cứng nhắc.