văn hóa

Kylie Trần - Các bà mẹ

Bà mẹ Tây: "Ôi con có đau không con? Mà con phải biết tự đứng dậy để đi chứ". Còn bà mẹ Việt Nam: "Chết chết chết, có đau lắm không con??? Thôi té mãi nó trầy da, vi trùng nó vô hết, con vô cái xe tập đi cho mẹ!"

Nguyễn Huệ Chi - Ngẫm nghĩ về ba tư cách văn hóa của tôi trong những ngày làm việc ở William Joiner Center

Từ khá nhiều thực tế mình thu lượm được, tôi đi đến một sự lý giải: người Việt Nam trong vô thức vẫn chung nhau một trải nghiệm tâm lý, và vẫn hiện diện trong mối tương quan của một nền văn hóa hợp thành bởi nhiều dòng ý thức hệ tiếp thu ở đó hay ở đây. Trong điều kiện nước ngoài, các hệ tư tưởng trên có thể đối nghịch với nhau, nhưng vào đến Việt Nam, người Việt chấp nhận tất cả, dung hóa chúng lại, và chúng sống bên nhau một cách hòa bình. Chính đó mới là mấu chốt giúp người Việt hôm nay tìm ra một mẫu số chung để xích gần lại, đi được vào nơi sâu thẳm của nhau, giải tỏa mọi ẩn ức bấy lâu nay vẫn mặc nhiên tồn tại.

Trần Độ - "Chính sách xã hội và vai trò con người"

Khẩu hiệu của Đảng là "Tất cả vì chủ nghĩa xã hội! Vì hạnh phúc của nhân dân". Trong khẩu hiệu này mục tiêu cách mạng xã hội chủ nghĩa là vì hạnh phục của nhân dân được nêu lên hết sức rõ rệt. Nhưng tôi đi các nơi quan sát và kiểu tra thì thấy ấn tượng chung của nhiều người thường nặng về phía "Tất cả vì chủ nghĩa xã hội" mà nhẹ về "Vì hạnh phúc của nhân dân". Mà khi nói "Tất cả vì chủ nghĩa xã hội" thì lạ cũng như ngày xưa nói "Tất cả vì tiền tuyến, tất cả để đánh thắng", cái quán tính, ý thức ấy cứ được đem ra mà chỉ đạo hành động, mà động viên quần chúng làm mọi nhiệm vụ, mọi nghĩa vụ. Anh nào, nơi nào huy động giỏi, động viên giỏi thì được tính thành tích cao, ngược lại anh nào huy động kém thì bị xem là thiếu tinh thần xã hội chủ nghĩa, thiếu nhiệt tình xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Nguyễn Hưng Quốc - Văn hóa tranh luận

Theo tôi, một trong những vấn đề cấp thiết nhất hiện nay, ở đầu thế kỷ 21 này, cả ở trong lẫn ở ngoài nước, là phải xây dựng cho được một thứ văn hoá tranh luận, tức những nguyên tắc trí thức và đạo đức căn bản để dựa vào đó người ta tiến hành tranh luận cũng như đánh giá các cuộc tranh luận. Chưa có văn hoá tranh luận, tất cả những nỗ lực tranh luận đều chỉ có tác dụng duy nhất là tạo ra những tiếng ồn, chứ không mang lại một lợi ích cụ thể gì cả: sau các cuộc tranh luận, không có gì được sáng tỏ thêm. Những cái sai và những cái nhảm vẫn tiếp tục tồn tại một cách hiên ngang, hơn nữa, còn lặp đi lặp lại ở những nơi khác, những cuộc tranh luận khác cũng một cách rất ư hiên ngang.

Dr. Nikonian - Nước Áo, cái nhìn đầu tiên

Tôi thì không lo lắng. Bởi tin rằng nền văn hóa tuyệt diệu của nước Áo vẫn trường tồn. Vì khả năng phản tỉnh và cách tân, vì cách nghĩ về cuộc sống- cái chết của họ, về những nhà cai trị lỗi lạc mà tiêu biểu là bậc mẫu nghi Maria Theresa, sẽ giữ mãi sự chói lọi, tính nhân văn mang tầm nhân loại của nước Áo.
Suy cho cùng, một quốc gia dù thịnh trị cách mấy, nếu đánh mất khả năng tự nhận thức và sửa mình, đều đưa mọi cá nhân và đất nước đến chỗ lụi tàn. Qua Lisa, dường như người Áo ngày nay chưa ngủ mê đến độ đánh mất hai tố chất đã làm nên nền văn hóa tuyệt vời của họ.

Trực Ngôn - Đố Bộ trưởng nào dám từ chức và một kẻ lắm mưu...

Nghe vậy mà lòng đầy cảm xúc lẫn lộn. Từ bên này trái đất, lòng tôi hướng về Cuba và tỏ lòng ngưỡng mộ ngài Bộ trưởng. Và "trông người lại ngẫm đến ta". Biết bao giờ ở nước Việt Nam này có một ngài Bộ trưởng đứng lên xin từ chức nhỉ? Tôi xúc động và đầy suy tư nói với mấy người bạn, thì một người trề môi nói: "Có mà đến mùa quýt. Ông đúng là thằng viển vông". Rồi ông bạn ngửa cổ ngâm một câu ca: "Bao giờ chạch đẻ ngọn đa/ Sao đẻ dưới nước thì Bộ trưởng nước ta từ... chức".

Tan Nhu - Hàn Quốc #1

Người Hàn làm việc cần mẫn, kiên trì, nghiêm túc và đầy trách nhiệm. Bác lao công, chị nhân viên phục vụ trong quán ăn, anh thợ hớt tóc, kỹ sư công nghệ thông tin... khi làm việc đều có đặc điểm chung. Họ gắn kết với nhau tự nhiên, chuyên cần, bền bỉ đầy hiệu quả. Người Hàn không làm việc ngày 8h, họ làm 9h - 11h. Các sếp tới công ty lúc 8h sáng (bắt đầu 9h) và ra về lúc 9h - 10h tối, lính cứ thế mà theo ;))

Wasabi - Một nền văn hóa thiếu nhân bản khó có thể sản sinh ra nền giáo dục nhân bản

Dần dần mình bị thuyết phục là cái dân tộc tính của Việt Nam là thiện chiến, hung hăng. Người Việt cổ võ cho điều thiện nhưng không bao giờ bị thuyết phục là cái thiện sẽ được vinh danh, và xã hội - nhìn một cách tổng thể - không chấp nhận một sự nhân ái của con người, sự nhân ái là một thứ xa xỉ phẩm thừa thãi. Đấy không phải là cái thứ mới xuất hiện ở thời đại này hay ở chế độ này khác, là mình nghĩ nó đã là một thứ niềm tin vô hình ở trong tâm trí của người Việt.

Theo bạn, những vấn đề xã hội hiện nay ở Việt Nam có nguyên nhân sâu xa từ đâu?

Trần Bảo Lộc - Kẻ thù đích thực của nền dân chủ ở Việt Nam là gì?

Bởi vậy việc chấp nhận và tuân thủ tuyệt đối các quyền được ghi trong bản tuyên ngôn quốc tế nhân quyền là điều đầu tiên phải được thi hành để có được dân chủ. Xem như vậy thì dân chủ sẽ cho tôi và mỗi người hai ơn ích rất lớn. Ơn ích đầu tiên là mỗi người đều được những quyền mà người khác cũng được. Ơn ích thứ hai là mọi người đều được cùng sống trong hoà bình, không ai được phép giết ai.

Hiệu Minh - Học trò đấm nhau - người lớn đo ván?

Ở bên Mỹ học sinh có đánh nhau không? Chắc chắn là có, có đứa còn mang súng tới trường để tỷ thí hơn thiệt. Tuy nhiên, với cung cách quản lý và quan tâm sâu sát của gia đình và nhà trường như trên, học sinh sẽ ngoan hơn và những vụ việc đánh nhau giữa học sinh sẽ ít hơn. Không đến nỗi như cô giáo ở Hà Nội "Buồn nhưng không biết trách ai?".

Việt Nam vẫn còn là một dân tộc hành xử bằng cảm tính [*]

Lại về câu hỏi "tại sao Việt Nam nghèo?" thì tôi cho rằng đó là do dân tộc ta man rợ. Man rợ nghĩa là chưa được khai hóa. Nếu sống ở Việt Nam, thì các bác có thể cảm nhận được người Việt không có thói quen suy nghĩ logic. Họ xử lý vấn đề thiên về cảm tính và tình cảm nhiều hơn. Đó là do họ không và chưa bao giờ được dạy tư duy theo logic.

Hiệu Minh - "Khai đao... trảm ấn"

Đổ lỗi cho ai đây? Một nền giáo dục nhiều bất cập kéo dài? Văn hóa và đạo đức của đám con cháu “tự nhiên” xuống cấp nghiêm trọng vì nền kinh tế thị trường? Người được thăng chức không phải do tài năng mà do “ngồi nhầm chỗ” hay ấn tín sử dụng sai mục đích?