Công bằng là gì?

Chia sẻ bài viết này

Trước hết cần xác định thế nào là công bằng? Công bằng xã hội về phương diện kinh tế không có nghĩa là thành quả phát triển của xã hội được chia đồng đều cho mọi người. Công bằng trước hết phải được hiểu là sự bình đẳng trong cơ hội (equal opportunity), cơ hội làm việc, cơ hội đầu tư, nghĩa là bình đẳng trong việc tiếp cận những cơ hội mà với cố gắng và năng lực con người có thể đạt đến một mức sống cao hơn hiện nay.
Nói khác đi, nếu mọi tầng lớp dân chúng đều có cơ hội tham gia quá trình phát triển và được hưởng thành quả tương ứng với sức lực, khả năng và trí tuệ của họ thì đó là sự phát triển trong công bằng.

— Giáo Sư Trần Văn Thọ

tqvn2004 gửi hôm Thứ Bảy, 07/02/2009
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Rho Gem (khách viếng thăm) gửi lúc 08:50, 05/08/2013 - mã số 94638

"Công bằng là công cụ của kẻ cai trị hạn chế sức mạnh đám đông" - Plato

nguyễn tâm bảo (khách viếng thăm) gửi lúc 21:23, 08/09/2012 - mã số 67157

Quan điểm về công bằng của GS Thọ thực ra vừa máy móc sách vở vừa phiến diện và không chính xác.

Làm thế nào để có được bình đẳng trong cơ hội nếu thành quả kinh tế không được phân chia đồng đều cho mọi người? Khi mọi người được hưởng những thành quả khác nhau thì tự nhiên sẽ phân chia thành kẻ giàu người nghèo, dẫn đến năng lực tiếp cận cơ hội sẽ khác nhau, và những người có thế lực hơn sẽ có nhiều cơ hội hơn những người kém vế.

Lấy ví dụ về cơ hội giáo dục dành cho trẻ em. Về nguyên tắc thì tất cả mọi trẻ em ở độ tuổi đến trường đều bình đẳng về cơ hội học tập, đều bình đẳng trong việc hưởng thụ nền giáo dục như nhau. Nhưng trên thực tế khi xã hội có phân chia giàu nghèo, thì sẽ có sự phân biệt giữa các cụm dân cư khác nhau, có khu của người giàu, khu của người trung lưu, và khu của người nghèo... do đó chất lượng của các trường công lập cũng khác nhau, chưa kể đến các trường tư thục dành cho con người giàu còn khác nữa... như vậy rõ ràng vì sự không bình đẳng về kinh tế giữa các gia đình mà trẻ em cũng không được hưởng sự công bằng về cơ hội giáo dục, dẫn đến sự không bình đẳng về cơ hội thành đạt sau này, dẫn đến sự không bình đẳng về thu nhập khi bọn trẻ lớn lên...

Việc "mọi người được hưởng thành quả TƯƠNG ỨNG với sức lao động, trí tuệ và năng lực của họ" lại càng dẫn đến sự mất công bằng.

Vì chỉ có xã hội của loài thú ăn thịt như đàn sư tử chẳng hạn, thì mọi con vật mới được hưởng thành quả tương ứng với năng lực săn mồi và khả năng tranh đấu của chúng, còn xã hội loài người văn minh thì đòi hỏi người may mắn hơn phải san sẻ cho người kém may mắn hơn, người làm ra nhiều của cải vật chất phải san sẻ cho người mất sức lao động hoặc thiếu cơ hội việc làm, thì xã hội như vậy mới bớt bất công và bớt bất bình đẳng. Thế nên những người thu nhập cao hơn mới phải đóng thuế cao hơn (ngoài lý do nhân đạo còn có lý do là người thu nhập cao thì tiêu tốn tài nguyên chung của xã hội nhiều hơn), và cần phải có chương trình phúc lợi xã hội do nhà nước thực hiện để có thể chu cấp cho những người kém may mắn hơn.

Trên thực tế, khái niệm công bằng chỉ là một điều kiện lý tưởng không một xã hội nào có thể đạt được, mà chỉ có thể tiệm tiến đến gần thôi. Bất công bằng là bản chất tự nhiên của mọi xã hội Tư Bản. Để giảm thiểu nó thì cần có luật pháp và những chính sách công theo tinh thần Dân Chủ Xã Hội, thúc đẩy việc san sẻ của người giàu cho người nghèo. Đó là Đạo Trung Dung trong tinh thần của Đạo Khổng cũng như trong tư tưởng của Đạo Tin Lành vậy.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
17 + 1 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Một dân tộc được truyền cảm hứng bởi nền dân chủ… sẽ nhất định quay lưng lại với chủ nghĩa cực đoan!

— Benazir Bhutto

Mới Mới Mới

Từ khóa trong bài viết

    Thống kê truy cập

    Hiện có 0 thành viên415 khách truy cập.


    Kỷ lục: Có 2315 người ghé thăm vào 11-03-2013 lúc 13h29.

    Độc giả Dân Luận từ đâu đ