Thu Hà - Cựu Chủ tịch Quốc hội bàn việc sửa Hiến pháp

Thu Hà
Chia sẻ bài viết này

Nếu nhân dân được tham gia và phúc quyết sửa đổi Hiến pháp lần này thì đây là một cơ hội to lớn do ta tạo ra để thúc đẩy mạnh mẽ và toàn diện công cuộc đổi mới đất nước - Nguyên Chủ tịch QH Nguyễn Văn An.

LTS: Gặp gỡ & Đối thoại thứ Năm tuần này là cuộc trò chuyện với cựu Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An về việc tu chính Hiến pháp 1992 sắp tới.

Sẽ sửa Hiến pháp ngay cuối năm nay

- Thưa ông, tại phiên Thảo luận ở hội trường về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011 và điều chỉnh chương trình 2010 hôm 9/6, hầu hết các ĐBQH phát biểu đều đề nghị sửa ngay một số điều của Hiến pháp 1992. Từng đảm nhiệm trọng trách người đứng đầu cơ quan lập pháp, ông chia sẻ sự quan tâm như thế nào về vấn đề này?

Cựu Chủ tịch QH Nguyễn Văn An: Tôi rất quan tâm, vì sửa đổi Hiến pháp là một sự kiện trọng đại của toàn dân. Tôi vừa hy vọng, lại cũng vừa lo, vừa băn khoăn trăn trở, vì không biết sửa đổi lần này có đáp ứng lòng mong đợi của nhân dân không?

Dân phúc quyết

- Vì sao ông có tâm trạng như vậy?

Tôi có tâm trạng như vậy là do kinh nghiệm cuộc sống mách bảo. Sửa đổi Hiến pháp là một cơ hội sinh hoạt chính trị dân chủ sâu rộng trong toàn dân, toàn dân có được hưởng quyền lợi và làm nghĩa vụ tham gia ý kiến và phúc quyết hay không?

Nếu nhân dân được tham gia và phúc quyết sửa đổi Hiến pháp lần này thì đây là một cơ hội to lớn do ta tạo ra để thúc đẩy mạnh mẽ và toàn diện công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Tôi hy vọng là như vậy.

Nếu nhân dân không được tham gia và phúc quyết sửa đổi Hiến pháp lần này thì chúng ta lại bỏ lỡ mất cơ hội vô cùng quan trọng.

Kinh nghiệm các lần sửa đổi Hiến pháp trước đây là như vậy. Chúng ta đã sửa đổi Hiến pháp nhiều lần rồi song chưa đáp ứng lòng mong đợi của nhân dân, nhân dân chưa có quyền phúc quyết Hiến pháp mà lẽ ra quyền phúc quyết Hiến pháp là quyền đương nhiên của người dân dưới chế độ dân chủ cộng hòa. Chính vì thế mà tôi lo, tôi băn khoăn, trăn trở.

- Thưa ông, tôi hiểu rằng lần sửa đổi sau luôn phải đảm bảo tính kế thừa và hoàn thiện tốt hơn lần trước chứ ạ?

Về nguyên tắc là như vậy. Song không phải lúc nào, không phải cái gì cũng như vậy.

Sửa đổi nhiều lần mà vẫn chưa đạt yêu cầu


Nguyên Chủ tịch QH Nguyễn Văn An.

- Có vẻ vẫn hơi chung chung, mong ông nói rõ hơn về việc này?

Vâng. Trước tiên tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng ta đã sửa đổi Hiến pháp nhiều lần rồi mà vẫn chưa đạt yêu cầu. Nếu tính từ năm 1946 đến 1992 là 46 năm, ta đã sửa đổi lớn 3 lần vào các năm 1959, 1980 và 1992. Đó là chưa kể nhiều lần chúng ta sửa đổi nhỏ khác.

Sửa đổi như vậy là nhiều lần rồi, song dân chưa được phúc quyết lần nào. Hiến pháp 1946 quy định dân phúc quyết Hiến pháp song dân cũng chưa được phúc quyết vì chiến tranh đã xảy ra ngay sau đó có mấy tháng.

Còn Hiến pháp sửa đổi 1959 lại quy định Quốc hội có quyền lập Hiến và lập Pháp. Thay đổi quan trọng đó do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân bất khả kháng là đất nước trong tình trạng chiến tranh và chia cắt hai miền Nam - Bắc; rồi chịu ảnh hưởng của mô hình cộng hòa Xô Viết,...

Tuy vậy chúng ta cần hiểu bản chất của thể chế cộng hòa hay dân chủ cộng hòa là quyền lập hiến phải thuộc về nhân dân, mà trực tiếp là cử tri cả nước.

Cho nên, không thể đặt Hiến pháp ngang hàng với các bộ luật khác do Quốc hội thông qua. Hiến pháp là bộ luật cơ bản, luật gốc, luật mẹ được Quốc hội lập hiến thông qua và nhân dân phúc quyết nên rất ổn định, đặc biệt là những vấn đề cơ bản của Hiến pháp, như thể chế chính trị, ai là chủ đất nước, quyền của người chủ đất nước là những gì; ai là nguyên thủ quốc gia, quyền của nguyên thủ quốc gia là những gì?; vấn đề phân công và kiểm soát quyền lực nhà nước...

Thứ hai, tôi cho rằng các lần sửa đổi Hiến pháp sau này có một vài vấn đề cốt lõi lại xa rời hoặc lại không rõ ràng bằng Hiến pháp năm 1946 - Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ba vấn đề cốt lõi

- Sự xa rời và không rõ ràng như ông vừa nói thể hiện ở những điểm cụ thể nào?

Có nhiều vấn đề, ở đây tôi chỉ đề cập tới 3 vấn đề cốt lõi:

Đầu tiên, Hiến pháp phải làm rõ AI LÀ CHỦ ĐẤT NƯỚC? NGƯỜI CHỦ ĐÓ CÓ NHỮNG QUYỀN GÌ? Với câu hỏi này, có thể nhiều người sẽ nói ngay rằng Dân làm chủ chứ ai. Đúng. Cương lĩnh của Đảng, Hiến pháp và Pháp luật của nhà nước đều khẳng định như vậy. Quốc hiệu của Việt Nam đã ghi rất rõ: "Việt Nam Dân chủ Cộng hòa". Thể chế chính trị là Dân chủ Cộng hòa, khác hoàn toàn với Quân chủ.

Chúng ta nhận thấy ngay rằng đã có sự thay đổi rất lớn, rất cơ bản về quyền lập Hiến từ Dân đã được chuyển sang Quốc hội.

Câu hỏi đặt ra là ai có quyền chuyển quyền đó? Câu trả lời rõ ràng là chỉ có Dân mới có quyền đó. Song Dân chưa có văn bản nào chuyển quyền lập Hiến của Dân sang Quốc hội cả, mà là do chính Quốc hội tự quyết định giao quyền lập Hiến cho mình.

» Nguyễn Văn An

Do vậy, người chủ đất nước không phải là Vua nữa mà chính là Dân (không phân biệt thành phần, giới tính, giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo...).

Song quy định cụ thể về quyền làm chủ trực tiếp của người dân thì còn quá ít, nhất là quyền phúc quyết Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia thì các Hiến pháp sửa đổi sau này lại ghi khác hoàn toàn với Hiến pháp năm 1946:

Điều 21 của Hiến pháp 1946 quy định: "Nhân dân có quyền phúc quyết về Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia, theo Điều 32 và Điều 70".

Điều 32 của Hiến pháp 1946 quy định: "Những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa nhân dân phúc quyết, nếu 2/3 tống số nghị viện đồng ý".

Điều 70 của Hiến pháp 1946 quy định: "Sửa đổi Hiến pháp phải theo cách thức sau đây... Khi được nghị viên ưng chuẩn, phải đưa ra toàn dân phúc quyết".

Những quy định trên đây của Hiến pháp 1946 có nghĩa rằng quyền lập Hiến hoàn toàn thuộc về toàn dân, thuộc về nhân dân, mà trực tiếp là cử tri cả nước.

Hiến pháp 1946 không có một điều nào, một ý nào quy định quyền lập Hiến thuộc về Quốc hội.

Các Hiến pháp sửa đổi sau này laị quy định Quốc hội có quyền lập Hiến:

Điều 43, 44 và 50 của Hiến pháp 1959 ghi: "Quốc hội là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa", là cơ quan duy nhất "có quyền lập Pháp", có quyền "làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp".

Điều 6 của Hiến pháp 1980 quy định: "Nhân dân sử dụng quyền lực Nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân là những cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân".

Điều 82 của Hiến pháp 1980 và Điều 83 của Hiến pháp 1992 quy định: "Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập Hiến và lập Pháp"...

Chúng ta nhận thấy ngay rằng đã có sự thay đổi rất lớn, rất cơ bản về quyền lập Hiến từ Dân đã được chuyển sang Quốc hội.

Câu hỏi đặt ra là ai có quyền chuyển quyền đó? Câu trả lời rõ ràng là chỉ có Dân mới có quyền đó. Song Dân chưa có văn bản nào chuyển quyền lập Hiến của Dân sang Quốc hội cả, mà là do chính Quốc hội tự quyết định giao quyền lập Hiến cho mình.

Có thể nói đơn giản thế này: Ai là người có quyền tối hậu trong lập Hiến thì người đó là người chủ đích thực của đất nước. Từ chỗ Dân làm chủ trực tiếp trong lập Hiến, chuyển sang chỗ Dân làm chủ gián tiếp thông qua Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của Dân. Như vậy có thể nói, từ Dân làm chủ đích thực chuyển sang Quốc hội thay mặt cho dân làm chủ.

Đó là sự thay đổi, sự xa rời rất lớn, rất cơ bản về người chủ đích thực của đất nước.

Quốc hội vừa lập hiến, vừa lập pháp, người ta gọi như thế là vừa đá bóng, vừa thổi còi.

Dân làm chủ có nghĩa là Dân phải quyết trực tiếp thể chế quốc gia, tức là Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia, rồi Dân giao cho Nhà nước và giám sát Nhà nước (Quốc hội, Chính phủ và Tòa án) quản lý đất nước theo Hiến pháp và những quyết định đó của Dân. Như vậy Dân mới làm chủ đích thực.

Đây là vấn đề xa rời bản chất dân chủ của nhà nước, cả về pháp lý, cả về thực tiễn. Như trên đã nói, do nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân bất khả kháng, vì vậy, chúng ta đã chuyển từ Dân chủ thành Quốc hội chủ. Song về thực chất thì Quốc hội cũng còn nhiều hình thức.

Hiện nay khoảng 90% đại biểu Quốc hội là đảng viên. Do vậy mà nhiều người cho rằng, về hình thức thì Quốc hội quyết, song thực chất là Đảng quyết . Quyết định của Quốc hội chỉ là quyết định mở rộng trong nội bộ Đảng. Như vậy là từ Dân chủ đầy đủ chuyển sang Quốc hội chủ một phần, Dân chủ một phần, song cả Dân và Quốc hội đều còn nhiều hình thức nên nhiều người cho rằng Đảng mới thực quyền. Thực tế đó cho thấy, quyền của Dân - của người làm chủ còn bị phân tán quá lớn.

Nói cho dễ hiểu, ai làm chủ đất nước thì người đó phải có hai điều kiện, hai quyền thực chất tối thiểu là:

a/ - Bầu cơ quan đại diện cao nhất cho mình ( Quốc hội ) để bầu cử ra các cơ quan Nhà nước,

b/ - Phúc quyết Hiến pháp để giao quyền của Dân cho các cơ quan Nhà nước thực thi.

Chúng ta nói nhiều về Dân chủ, rằng nhân dân ta là người chủ đích thực của đất nước, rằng nhà nước ta là nhà nước của Dân, do Dân và vì Dân,... song những quyền tối hậu của người Dân thì lại chưa được quy định cụ thể và đầy đủ trong các Hiến pháp sửa đổi sau Hiến pháp 1946.

Ngay Hiến pháp 1946 tuy đã qui định rất rõ quyền lập Hiến thuộc về nhân dân, song cũng không thực hiện được trong thực tiễn vì lý do bất khả kháng là chiến tranh đã nổ ra ngay sau đó có mấy tháng.

Từ khi thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến nay, nhân dân ta là người chủ đất nước, song Nhà nước ta chưa một lần nào hỏi ý kiến Dân với tính chất là trưng cầu dân ý cả. Nhân dân ta chủ yếu mới làm chủ gián tiếp thông qua các cơ quan đại diện như Quốc hội và HĐND các cấp, nhân dân mới làm chủ trực tiếp trong bầu cử trưởng thôn, bầu cử đại biểu QH và HĐND các cấp. Như vậy chưa đúng với quyền và nghĩa vụ của người Dân trong thể chế Dân chủ Cộng hòa trong điều kiện hòa bình và thống nhất đất nước như hiện nay.


Bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nếu Dân được phúc quyết Hiến pháp thì Hiến pháp chính là văn bản pháp lý quan trọng nhất của Dân trao quyền lực của Dân cho Nhà nước.

Ngược lại, nếu Dân chưa được phúc quyết Hiến pháp thì cũng có nghĩa là Dân chưa trao quyền lực của Dân cho Nhà nước bằng một văn bản pháp lý cao nhất là Hiến pháp.

Sửa đổi Hiến pháp lần này cần giao lại quyền phúc quyết cho dân như Hiến pháp 1946 đã quy định cho đúng với bản chất của thể chế cộng hòa hoặc dân chủ cộng hòa, hoặc cộng hòa xã hội chủ nghĩa.

- Vấn đề cốt lõi thứ hai ở đây là gì?

Đó là việc xác định: AI LÀ NGUYÊN THỦ QUỐC GIA? VÀ NGƯỜI ĐÓ CÓ NHỮNG QUYỀN GÌ?

Vấn đề này Hiến pháp 1946 ghi rất rõ, và Nhà nước ta khi đó thực hành cũng rất tốt.

Các Hiến pháp sửa đổi sau này lại không rõ ràng bằng Hiến pháp 1946, và trong thực hành cũng rất lúng túng.

Theo quy luật tự nhiên, đàn chim bao giờ cũng có chim đầu đàn, đàn trâu bao giờ cũng có trâu đầu đàn, dàn nhạc phải có nhạc trưởng,... Với một quốc gia cũng vậy, quốc gia nào cũng phải có một nguyên thủ.

Về quy định này, tại Điều 49 của Hiến pháp 1946 ghi cụ thể về quyền của Chủ tịch Nước như sau:

a, Thay mặt cho Nước...

b, Giữ quyền tổng chỉ huy quân đội toàn quốc...

c, Ký sắc lệnh bổ nhiệm Thủ tướng....

d, Chủ tịch Hội đồng Chính phủ ...

...................

h, Ký hiệp ước với các nước....

Và Điều 50 của Hiến pháp 1946 cũng ghi: "Chủ tịch Nước không phải chịu một trách nhiệm nào, trừ khi phạm tội phản quốc".

Những quy định của Hiến pháp 1946 rất ngắn gọn, rõ ràng rằng Chủ tịch Nước là nguyên thủ quốc gia, đại diện cho Nhà nước về đối nội, đối ngoại; thống lĩnh các lực lượng vũ trang; và cũng là người đứng đầu cơ quan hành pháp là Chính phủ.

Nói cho dễ hiểu, nguyên thủ quốc gia phải có ba điều kiện, ba quyền thực chất tối thiểu như sau:

a, Thay mặt cho Nhà nước về đối nội cũng như đối ngoại,

b, Đứng đầu cơ quan hành pháp,

c, Thống lĩnh lực lượng vũ trang,

Các Hiến pháp sửa đổi sau này (1959, 1980, 1992) đều giảm nhẹ vai trò của Chủ tịch Nước, không rõ thực chất quyền của một nguyên thủ quốc gia. Điều đó không phải lỗi của vị Chủ tịch nước nào, mà chẳng qua là do các Hiến pháp sửa đổi sau này quy định như vậy:

Điều 6 của Hiến pháp 1959 quy định: "Chủ tịch Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là người thay mặt cho Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về đối nội và đối ngoại".

Điều 65 của Hiến pháp 1959 quy định: "Chủ tịch Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thống lĩnh các lực lượng vũ trang trong toàn quốc, giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng", song thực chất Tổng Bí thư mới là người thống lĩnh các lực lượng vũ trang.

Điều 66 của Hiến pháp 1959 quy định: "Chủ tịch Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khi xét thấy cần thiết thì triệu tập và Chủ tọa các phiên họp của Hội đồng Chính phủ". Quy định như vậy là làm giảm nhẹ hẳn vai trò của Chủ tịch Nước trong cơ quan hành pháp so với Hiến pháp 1946.

Như vậy, các Hiến pháp sửa đổi sau này đều quy định không rõ ràng và không tập trung quyền của Chủ tịch nước bằng Hiến pháp 1946. Rõ ràng không có ai hội đủ ba điều kiện, ba quyền thực chất tối thiểu của một nguyên thủ quốc gia như Hiến pháp 1946.

Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương thống lĩnh lực lượng vũ trang song về pháp lý lại không thay mặt cho nhà nước về đối nội cũng như đối ngoại, cũng không đứng đầu cơ quan hành pháp.

Thủ tướng Chính phủ đứng đầu Chính phủ nhưng lại không đứng đầu đầy đủ cơ quan hành pháp và cũng không thống lĩnh lực lượng vũ trang.

Chủ tịch Nước thay mặt cho nhà nước về đối nội và đối ngoại nhưng trong thực tiễn lại không thống lĩnh lực lượng vũ trang, cũng như không đứng đầu đầy đủ cơ quan hành pháp.

Chúng ta dễ dàng nhận thấy ngay rằng quyền lực của một nguyên thủ quốc gia lại bị phân tán làm ba nơi, do ba người nắm giữ. Tức là ta có ba người thực thi quyền của một nguyên thủ trong điều hành thực tiễn, như thế có phân tán quyền của nguyên thủ quốc gia không? Tôi cho là quá phân tán.

Tới đây, chúng ta phải sửa đổi bổ sung Hiến pháp làm sao để chỉ có một nguyên thủ quốc gia, tập trung quyền hành pháp vào người đứng đầu để điều hành đất nước có hiệu lực và hiệu quả hơn.

Việc không rõ nguyên thủ quốc gia, không rõ con chim đầu đàn, không rõ nhạc trưởng, hậu quả thế nào thật dễ hiểu, dễ thấy.

- Và vấn đề cốt lõi thứ ba?

Đó là VẤN ĐỀ PHÂN CÔNG VÀ KIỂM SOÁT QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC. Phân công phải hướng tới cân bằng tương đối, phải rõ ràng, rành mạch; kiểm soát phải có chế tài, phải chặt chẽ, hiệu lực.

Phân công phải cân bằng thì mới có khả năng kiểm soát hiệu lực, kiểm soát hiệu lực nằm ngay trong sự phân công công bằng.

Nhìn lại lịch sử của thể chế quân chủ cho thấy, quyền lực tập trung vào nhà Vua, mà quyền lực bao giờ cũng có xu hướng lạm quyền, thoái hóa... Do đó mà triều đại nào lên, lúc đầu thường là được lòng người, sau lại thoái hóa, lại bị triều đại sau thay thế. Những sự thay thế đó thường diễn ra khi triều đại cũ đã quá thối nát, quá cản trở sự phát triển của xã hội và thường bị thay thế bằng bạo lực.

Chính vì thế mà thể chế cộng hòa hay dân chủ cộng hòa đã áp dụng sự phân công cân bằng và kiểm soát quyền lực để chống độc quyền, hạn chế sự lạm quyền và khi cần thì thay thế ê kíp cầm quyền một cách chủ động, kịp thời, thông qua tranh cử nghị viện.

Quyền lực dưới thể chế cộng hòa hay dân chủ cộng hòa không tập trung vào một người hay một lực lượng, cơ quan nào, mà phân công tương đối cân bằng cho ba cơ quan: Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp (Quốc hội - Chính phủ - Tòa án): Quốc hội là cơ quan lập pháp cao nhất, Chính phủ là cơ quan hành pháp cao nhất, và Tòa án là cơ quan xét xử cao nhất.

Nghiên cứu kỹ các Hiến pháp sửa đổi sau này (1959, 1980, 1992) thì thấy rằng những quy định để cân bằng và kiểm soát quyền lực lại không được rõ ràng và cân bằng như Hiến pháp 1946.

Ví dụ, Quốc hội có quyền lập Hiến, điều đó có nghĩa rằng quyền lực của Quốc hội vượt trội quá lớn so với các cơ quan hành pháp và tư pháp. Quốc hội có quyền phân công quyền lực cho cả các cơ quan hành pháp và tư pháp, và cho cả chính mình.

Đúng ra, quyền lập Hiến phải là quyền của Dân chứ không phải của Quốc hội. Do đó mà quyền của Dân cũng bị phân tán và yếu thế, không đúng với quyền của người làm chủ.

Hoặc quyền của nguyên thủ quốc gia bị phân tán ở ba nơi, điều đó cũng có nghĩa là quyền lực của cơ quan hành pháp quá yếu thế so với cơ quan lập pháp.

Còn quyền lực của cơ quan tư pháp thì sao? Trong thực tiễn thì nó yếu thế hơn các cơ quan lập pháp và hành pháp và còn bị chi phối trong xét xử.

Chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, phân công quyền lực không cân bằng, không rõ ràng thì sự kiểm soát sẽ không có hiệu lực và hiệu quả. Tình trạng tham ô, lãng phí, quan liêu, cơ hội là những biểu hiện của sự lạm quyền và thoái hóa quyền lực rõ ràng nhất. Nó cũng là hậu quả của sự phân công và kiểm soát quyền lực chưa được cân bằng như quy định của Hiến pháp 1946..

Cân bằng và kiểm soát quyền lực là một cơ chế cực kỳ quan trọng trong Hiến pháp nhằm tránh sự lạm quyền và thoái hóa mà trong thể chế quân chủ chuyên chế đã bất lực. Tất nhiên không thể nói tuyệt đối được, vì thể chế nào cũng phải thông qua con người cụ thể. Nhưng có một cơ chế cân bằng và kiểm soát quyền lực cho ba cơ quan Nhà nước, sẽ tốt hơn rất nhiều so với cơ chế tập trung quyền lực vào một ông vua, hoặc vào bất kỳ một lực lượng, một cơ quan nào khác.

Cân bằng và kiềm soát quyền lực là một sự tiến bộ về khoa học và nghệ thuật cầm quyền, là một bước tiến của văn minh nhân loại về quyền lực nhà nước. Chính vì vậy, sửa đổi bổ sung Hiến pháp lần này phải quan tâm để làm rõ ràng hơn, hoàn thiện tốt hơn sự phân công cân bằng và kiểm soát quyền lực Nhà nước.

- Thưa ông, có ý kiến cho rằng, Hiến pháp 1946 và các Hiến pháp được sửa đổi bổ sung sau này của Việt Nam không theo một khuôn mẫu nào của thế giới, có đúng vậy không?

Theo tôi, nói công bằng hơn thì chỉ có các Hiến pháp được sửa đổi, bổ sung sau này (1959, 1980, 1992) là theo khuôn mẫu của cộng hòa Xô Viết, nó không gần với những khuôn mẫu chung của thế giới và có một số quy định cốt lõi lại xa rời với Hiến pháp 1946.

Riêng Hiến pháp 1946 vẫn nằm trong ba hình thức phổ biến của thế giới có nền thể chế cộng hòa hoặc dân chủ cộng hòa:

a, Thể chế cộng hòa Tổng thống: Tổng thống là nguyên thủ quốc gia.

b, Thể chế cộng hòa đại nghị: Tổng thống hoặc Thủ tướng là nguyên thủ quốc gia.

c, Thể chế cộng hòa lưỡng tính: Tổng thống hoặc Chủ tịch Nước là nguyên thủ quốc gia.

Hiến pháp 1946 của nước ta nằm trong loại hình tổ chức thứ ba. Các Hiến pháp sửa đổi, bổ sung sau này có một số vấn đề hệ trọng lại xa rời, hoặc không rõ ràng bằng Hiến pháp 1946, ví dụ như vấn đề cân bằng và kiểm soát quyền lực, vấn đề tập trung quyền của nguyên thủ quốc gia, vấn đề dân phúc quyết Hiến pháp,...

Như vừa rồi tôi đã nói, thực ra lịch sử của Nhà nước nói chung mới có hai loại thể chế: Thể chế Quân chủ và thể chế Dân chủ. Mỗi thể chế đó cũng có những quá trình vận động và có những khác biệt tùy theo sự phát triển, điều kiện và con người lịch sử cụ thể.

Cũng có thể Hiến pháp ghi nền thể chế là Cộng hòa hay Dân chủ Cộng hòa, song thực chất vẫn là chuyên chế, không phải là quân chủ chuyên chế mà là tập thể chuyên chế. Đó là sự biến tướng, tiếm quyền. Tức là về mặt hình thức có thể là Cộng hòa hay Dân chủ Cộng hòa, song về thực chất vẫn có thể là chuyên chế.

- Tóm lại, ông muốn gửi gắm điều gì trong lần sửa đổi Hiến pháp sắp tới?

Tôi muốn gửi gắm nhiều điều, muốn được trở lại rất nhiều điểm tiến bộ, hiện đại của Hiến pháp 1946. Đó là những vấn đề về: Dân chủ, Cộng hòa, Độc lập, Tự do, Hạnh phúc.

Trên đây tôi chỉ nhấn mạnh có ba vấn đề:

1/- Dân được quyền phúc quyết Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, để cho đúng nghĩa với thể chế Dân chủ Cộng hòa, Dân là chủ đích thực của đất nước.

2/- Quyền của nguyên thủ quốc gia cần được tập trung hơn, nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý, điều hành của cơ quan hành pháp.

3/- Phân công và kiểm soát quyền lực cần được cân bằng hơn, nhằm phòng ngừa sự lạm quyền và thoái hóa quyền lực, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và cơ hội trong hệ thống chính trị.

Tôi hy vọng tới đây, nhân dân ta sẽ được hưởng quyền và làm nghĩa vụ của người chủ đích thực của đất nước là: Tham gia ý kiến và phúc quyết sửa đổi Hiến pháp lần này.

- Xin cám ơn ông!

Hồ Gươm gửi hôm Thứ Năm, 24/06/2010
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tiếp đón ông Hồ Cương Quyết

Hồ Cương Quyết - DÂN CHỦ: Vài chuyện nhỏ chung quanh một vấn đề lớn

Lưu Mạnh Anh - Ai có thể giải cứu Cù Huy Hà Vũ?

Lê Anh Tuấn - Một ách nô lệ trên truyền hình?

Luật sư của Cù Huy Hà Vũ: Tôi sẽ thua

Nguyễn Vạn Phú - Đi tìm góc nhìn hợp lý


tata (khách viếng thăm) gửi lúc 09:31, 21/03/2012 - mã số 54805

Tôi hoàn toàn ủng hộ ý kiến của bác Nguyễn Văn An trong hoàn cảnh VN hiện nay. Giá bác nguyễn Văn An còn chức thì hay biết mấy. Bác NVA lẽ ra đã có thể trở thành Gorbachov của VN.
Mong sao bác NVA dấn thân hơn nữa để thức tỉnh các lãnh đạo đương chức còn biết căn rứt lương tâm.
Cảm ơn bác NVA

Khách Tôn Kính Đảng (khách viếng thăm) gửi lúc 09:20, 26/01/2012 - mã số 50595

Chuyện sửa Hiến pháp thì còn lâu, cũng như luật biểu tình. Mấy ông lãnh đạo đề xuất ra SỬA (HP) và SOẠN (Luật Biểu tinh), chứ nếu làm theo luật, làm theo lẽ phải, làm theo ý dân thì chế độ này SỤP. Chế độ này là chế độ lưu manh, mafia. Luật của chế độ do Đảng CS lãnh đạo là luật RỪNG. Các vị đã chứng kiến mấy mấy phiên tòa xử công khai và mấy vụ bắt bớ người vô tội mà các vị cứ bàn về luật mãi. Các vị đã chứng kiến công an lưu manh rồi, chứng kiến quan tòa lưu manh rồi, "tòa án thành phố nhố nhố nhăng nhăng", "tòa án tối cao xử thế nào cũng được". Sở dĩ xã hội này là xã hội lưu manh thì như có người đã phân tích, trong mỗi con người đảng viên ít nhiều có chất lưu manh, họ bị lưu manh hóa ngay từ khi rèn luyện tu dưỡng để chuẩn bị được kết mạp vào Đảng. Mỗi đảng viên lưu manh tập hợp lại thì thành đảng lưu manh. Muốn biết bộ mặt thật của Đảng CS thì phải học ở Học viện chính trị Hồ Chí Minh ít nhất sáu tháng mới phát biểu chính xác, chứ không thì thành nói liều. Thầy mang danh hiệu GS TS, nhưng thày thì dốt dạy thì sai, thế mà ai muốn lên cao thì bao giờ cũng phải vào đấy đào tạo, toàn thủ đoạn lừa dối lưu manh và tàn ác, giải quyết mọi việc thì cứ "chuyên chính vô sản", tức là dùng bạo lực. Các ông thầy thi lúc nào cũng ca ngợi giai cấp công nhân nhưng chẳng ông nào có bạn là người công nhân thực sự, điều này cũng nói lên bộ mạt giả dối. Chẳng lẽ học thầy rồi thì lại bảo thầy là thằng lưu manh, nhưng thực chất các ông thầy lưu manh ngay trong sinh hoạt hàng ngày. Thầy có lưu manh mới dạy được người khác lưu manh. Trí thức toàn nói lý luận thì không bao giờ thắng được lưu manh, mà phải tương kế tựu kế, kẻ cắp gặp bà già. Đối với CS thì tốt nhất là "mày dùng lưu manh thì tao dùng con đĩ đối chọi với mày." Thế giới đã lên tiếng là chế độ ở VN là chế độ đảng trị và CS phản đối nhưng chính ông Hồ tuyên bố thẳng thừng "Đảng ta là đảng cầm quyền", trường Đảng dạy thế chứ đâu. Đảng cầm quyền áp bức dân thì dân chỉ có một con đường duy nhất là cùng nhau đứng lên đấu tranh lật đổ Đảng. Đấu tranh thì phải có hy sinh dù ít dù nhiều. Không bao giờ những người CS tự nguyện nhường ngôi cho người khác. Đó là tình kiên trì nguyên tắc của người CS và chính người CS đã công khai tuyên bố. Vậy dân cũng phải công khai tuyên bố: Muốn dân chủ thì Đảng hãy trao quyền cho nhân dân một cách hòa bình, đó là phúc quyết của dân, nếu không thì dân đứng lên cầm vũ khí chống lại. Đơn giản thế thôi. Đừng mất thời gian lý luận nữa.

đảng CSVN không phải là cơ quan "Nhà nước" (khách viếng thăm) gửi lúc 03:05, 26/01/2012 - mã số 50575
Khách Lò Văn Nhẻn viết:
Quốc họi là cơ quan quyền lực tối cao. Nhưng Đảng lãnh đạo cả quốc hội, tức là Đảng trên Quốc hội. Trên tối cao là cái gì cao? Ai biết xin trả lời, nếu không đôc lập tư duy trả lời thì xin đọc ở trang CLB Nhà báo tự do, có người đã trả lời là "Trên tối cao là ĐÊM CAO".
Nói lý thuyết với Đảng thì nói cả năm không hết, Đảng có làm theo pháp luật do Đảng đề ra ĐÉO đâu. Dân không có quyền giải tán Đảng CS thì đứng lên đạp đổ Đảng CS cho xong. Quốc hội do Đảng phân công, ông An lúc về hưu mới nói thật những suy nghĩ cũng là quý, muốn biết rõ về ông An thì có thể hỏi ở hai nơi đều biết rất rõ:
1- Hỏi ở những cơ quan trong tỉnh Nam Định
2- Hỏi chính bà vợ ông An.
Nói thế không biết ông An có giật mình không?

Tối cao là tối cao đối với một cái gì đó chứ không phải là của tất cả VN.

Cụ thể là Quốc hội là cơ quan quyền lực "Nhà nước" cao nhất. Mà đảng CSVN thì không phải là cơ quan "Nhà nước". Bằng chứng là có ai, người dân, cầm lá phiếu bầu Nguyễn Phú Trọng làm chức TBT đâu mà cái chức TBT cũng không hề có trong HP.

Trong thực tế đảng CSVN ở trên nhà nước tức là trên cả QH.
Pháp quyền XHCN nó là như thế, đảng trị

Khách Lò Văn Nhẻn (khách viếng thăm) gửi lúc 22:38, 25/01/2012 - mã số 50541

Quốc họi là cơ quan quyền lực tối cao. Nhưng Đảng lãnh đạo cả quốc hội, tức là Đảng trên Quốc hội. Trên tối cao là cái gì cao? Ai biết xin trả lời, nếu không đôc lập tư duy trả lời thì xin đọc ở trang CLB Nhà báo tự do, có người đã trả lời là "Trên tối cao là ĐÊM CAO".
Nói lý thuyết với Đảng thì nói cả năm không hết, Đảng có làm theo pháp luật do Đảng đề ra ĐÉO đâu. Dân không có quyền giải tán Đảng CS thì đứng lên đạp đổ Đảng CS cho xong. Quốc hội do Đảng phân công, ông An lúc về hưu mới nói thật những suy nghĩ cũng là quý, muốn biết rõ về ông An thì có thể hỏi ở hai nơi đều biết rất rõ:
1- Hỏi ở những cơ quan trong tỉnh Nam Định
2- Hỏi chính bà vợ ông An.
Nói thế không biết ông An có giật mình không?

NJ (khách viếng thăm) gửi lúc 22:32, 25/01/2012 - mã số 50540
Lưu Huệ Chi viết:
@bác MY: Dân không thể giải tán ĐCS mà chỉ có chính Đảng CS và Đảng viên mới có quyển giải tán nó. Điều DÂN cần làm là đòi lại Quốc hội. Quốc hội phải là của dân, do dân và vì dân, thế mới đúng với bản chất phổ thông đầu phiếu. Quốc hội phải là của dân, không bị Sen đầm Đảng kiểm soát và giám sát thì mới sửa đổi hay xây dựng được hiến pháp mới do dân và vì dân.

Đòi như thế nào, làm cách nào để có kết quả tốt? Để có thể kiếm soát, biết được trong QH chỉ là những nhà lập pháp chân chính, không lệ thuộc ai, đảng nào?

Qua bầu cử, ai là cơ quan giám sát ứng cử, bầu cử và kiểm phiếu? Để bảo đảm sự trong sạch, không đưa đến tình trạng như nước Nga và Putin?

Nguyễn Jung.

Lưu Huệ Chi (khách viếng thăm) gửi lúc 21:38, 25/01/2012 - mã số 50531

"Câu hỏi đặt ra là ai có quyền chuyển quyền đó? Câu trả lời rõ ràng là chỉ có Dân mới có quyền đó. Song Dân chưa có văn bản nào chuyển quyền lập Hiến của Dân sang Quốc hội cả, mà là do chính Quốc hội tự quyết định giao quyền lập Hiến cho mình". Nguyễn Văn An.

Dốt thế này nên Nguyễn Văn An khi làm Chủ tịch Quốc hội đã không nâng được vai trò độc lập tự chủ của Quốc hội, không thực hiện được vai trò của QH là của dân. Có lẽ ông này nghĩ QH là con đẻ của Đảng CS và cung cúc tận tụy thực hiện đường lối của ĐCS. Quốc hội là do dân bầu, đại diện cho dân thì đương nhiên có quyền lập hiến. Phải đòi lại cái quyền này từ ĐCS chứ ngồi đợi VĂN BẢN nào của DÂN? Vậy theo ông già dốt nát này thì DÂN LÀ AI để chấp bút một cái văn bản ông ta đang mơ ước?

Lưu Huệ Chi (khách viếng thăm) gửi lúc 21:17, 25/01/2012 - mã số 50529

@bác MY: Dân không thể giải tán ĐCS mà chỉ có chính Đảng CS và Đảng viên mới có quyển giải tán nó. Điều DÂN cần làm là đòi lại Quốc hội. Quốc hội phải là của dân, do dân và vì dân, thế mới đúng với bản chất phổ thông đầu phiếu. Quốc hội phải là của dân, không bị Sen đầm Đảng kiểm soát và giám sát thì mới sửa đổi hay xây dựng được hiến pháp mới do dân và vì dân.

Khách Tôn Kính Đảng (khách viếng thăm) gửi lúc 20:15, 25/01/2012 - mã số 50525

Chuyện sửa đổi hiến pháp thì đã bàn chán ra rồi, chán đến phát ngán. Nhưng có một điều mà tôi thấy it nggười đưa ra là: Mục đích của việc sửa HP không phải vì lợi ích của dân mà vì lợi ích của Dảng, chính vì cái mục đích này mà có nhiều điều rất vô lý, vô lý nhưng là có chủ định của những người CS: đó là cái hay, cái tốt thì Đảng không theo, mà theo cái xấu. Cái mục đích tổng quát của tất cả các đảng CS (dĩ nhiên trong đó có Đảng CS việt Nam) là không đặt quyền lợi của dan của nước lên hàng đầu mà đặt mục đích xây dựng CNCS lên hàng đầu. HP 1946 tiến bộ vì hồi đó chính qyền mới CƯỚP ĐƯỢC, Đảng còn yếu, còn cần dựa vào dân và các lực lượng khác nên đề ra xây dựng nhà nước dân chủ cộng hào để đánh lừa mọi người. Sau năm 1954 Hồ chủ tịch chiếm được nửa nước rồi, được Liên xô và Trung quốc hậu thuẫn thì mới lộ rõ theo con đường CSCN, bước đầu là XHCN thì sửa dần HP để phục vụ cho công việc này. Sau chiếm được cả nước thì lộ rõ theo CNCS lại sửa HP để quyền của TBT cao hơn, nhiều hơn, quyền của dân ngày àng nhạt nhoà, nói là Quốc hội quyết định trên căn bản công khai thế thôi, còn tất cả do Đảng chi phối, điều này thì rõ nét và công khai trong HP 1992. Tất cả những gì hay hợp lý tiến bộ mà dân mong muốn thì đừng có hòng đưa quyền phúc quyết ra. Đưa ra ý dân là không theo con đường XHCN thì Đảng ta gán ngay cho cái tội "chống nhà nước XHCN VN". Có điều trong này ông An vẫn cố níu thêm là "...công cuộc đổi mới đất nước thẻo định hướng XHCN", có hướng đâu mà định. Ta hoàn toàn không biết xây dựng CNXH theo hướng nào vì ta có phát minh ra cái chủ nghĩa này đâu, trước kia thì ta bắt chước Liên xô và Trung quốc. Nay Xô ngã Tàu nghiêng rồi, ta vừa mò mẫm mãi chẳng ra thì cứ nói định hướng XHCN cho cá mầu mè XHCN thế thôi. Có lần đại hội đảng lần trước thì chỉ ra được 4 nguy cơ trong đó có nguy cơ chệch hướng, nhưng lại không biết thế nào là đúng hướng. Tất cả những câu nói phi logique thì chỉ tìm thấy ở những người CS, vốn đã ít học, lại không chịu nghe lẽ phải, không chịu nghe người ta vạch ra cái sai. Còn rất nhiều điều dân muốn mà Đảng ĐÉO chịu muốn, như công khai minh bạch tài sản, để chống tham nhũng, tổ chức trưng cầu dân ý, tự do báo chí, tự do biểu tình...Nếu Đảng làm theo ý dân là Đảng tự sát, nhưng còn Đảng thì còn nhiều oan ức bất công, còn nhiều tội ác, cái tội lớn nhất là kéo lùi lịch sử, làm đất nước không tiến lên được. Hiện nay Đảng CS có ba chỗ dựa, thứ nhất là dựa vào Trung quốc, thứ hai là dựa ngay vào tư bản, ông cốp nào cũng có hậu thuẫn là các doanh nhân (tên gọi né tránh của tư bản), thứ ba chính là bọn lưu manh côn đồ, cứ đâu có dân đấu tranh là ở đấy có mặt bọn lưu manh côn đồ, vừa qua ở xã Vinh Quang, Tiên Lãng, Hải Phòng thì chính quyền cơ sở thuê lưu manh côn đồ đến trấn giữ đất cướp của ông Vươn. Ngay giữa thủ đô ngàn năm văn hiến thì cũng có lưu manh côn đồ cộng với công an dùng biện pháp lưu manh côn đồ để đàn áp người dân. Tốt nhất là đừng bàn về lý thuyết sửa HP nữa, mà yêu cầu Đảng phải sửa, không sửa thì toàn dân theo gương ông Đoàn Văn Vươn, nhưng trước hết phải thuyết phục và giác ngộ được trí thức và thanh niên trong lực lượng vũ trang, nếu không sẽ đổ máu đấy. CS không tiếc xương máu của dân đâu. Nay CS dựa vào tư bản để xây dựng chính quyền của Dảng, cũng chẳng ra tư bản, chẳng ra phong kiến, cũng chẳng ra XHCN, nó là loại vừa đánh đĩ vừa sợ mất trinh nên có mầu sắc phát xít và lưu manh phản động, vì có yếu tố bán nước rành rành.

maile (khách viếng thăm) gửi lúc 17:35, 25/01/2012 - mã số 50520
Khách viết:
Hãy trả quyền lập hiến về cho chủ đích thực của nó :Nhân Dân!

Đúng như vậy! Đại diện cho Dân, để làm HP phải là những nhà lập pháp CHÂN CHÍNH, KHÔNG LỆ THUỘC VÀO MỘT ĐẢNG PHÁI NÀO. Biết đặt rõ Bổn Phận và Quyền Lợi của cả 2 thành phần tạo nên cơ cấu xã hội là Dân và Chính Quyền (em viết chữ Dân trước chữ Chính Quyền ạ). Để từ đó có kỷ cương, nền tảng để xây dựng, phát triển Đất Nước vững bền.

Một Hiến Pháp chỉ biết đặt Quyền Lợi đảng (Chính Quyền) lên trên quyền lợi Nhân Dân và Tổ Quốc, không nói đến Bổn Phận đảng, chỉ nói Bổn Phận dân thì đừng bao giờ mơ đến việc sửa HP. Sửa tới hay sửa lui, trước và sau vẫn chỉ là quyền lợi đảng mà không có bổn phận đối với Dân, trách nhiệm với Tổ Quốc thì em nghĩ, chỉ tốn công, tốn của cho những ước mơ không mang lại kết quả cụ thể nào!

MY (khách viếng thăm) gửi lúc 11:17, 25/01/2012 - mã số 50486

Giả sử dân muốn giải tán đảng Cộng Sản thì phúc quyết bằng cách nào?

Đợi Chờ (khách viếng thăm) gửi lúc 18:19, 21/07/2011 - mã số 37722

Điều quan trọng nhất cần khẳng định là đảng không có quyền sắp xếp nhân sự quốc hội, chính phủ và nhà nước trước khi quốc hội họp. Đảng chỉ có quyền đề cử. Quốc hội họp và quyết định tất cả. Như vậy mới đúng khẩu hiệu:
Nhân dân làm chủ
Quồc hội lãnh đạo
Chính phủ quản lý
Đảng quyền ứng cử.

Sửa Hiến pháp – nên chăng vẫn đi con đường cũ? (khách viếng thăm) gửi lúc 14:02, 21/07/2011 - mã số 37703

Hiến pháp không như vậy, nó là khế ước tinh thần và pháp lý của toàn xã hội, không ai có quyền thay đổi nó trừ khi đạt được thống nhất ý chí của đa số người dân hoặc bằng một cuộc cách mạng. Hiến pháp đứng trên các đạo luật bởi nó chế ước cả nhà nước và không ai được phép vượt qua nó.

http://sgtt.vn/Goc-nhin/148037/Ky-1-Sua-Hien-phap-%E2%80%93-nen-chang-van-di-con-duong-cu.html

Kỳ 1: Sửa Hiến pháp – nên chăng vẫn đi con đường cũ?

LTS: Ngày mai, 21.7.2011, kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khoá XIII sẽ khai mạc. Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ thông qua nghị quyết về chủ trương nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 và thành lập uỷ ban sửa đổi Hiến pháp. Vấn đề sửa đổi Hiến pháp thu hút sự quan tâm, đóng góp ý kiến của nhiều người. Sài Gòn Tiếp Thị xin giới thiệu bài viết của luật sư Nguyễn Tiến Lập.

Hiến pháp không thể đơn giản là một đạo luật, bởi luật là do cơ quan lập pháp làm ra, tức sản phẩm của bộ máy nhà nước, theo đó, nhà nước (thông qua nghị viện hay quốc hội) có thể thay đổi nó. Hiến pháp không như vậy, nó là khế ước tinh thần và pháp lý của toàn xã hội.

Đang có một sự bàn luận sôi nổi trong giới học thuật về sửa Hiến pháp. Với tư cách là một người làm nghề luật, tôi cũng rất quan tâm, tuy nhiên tự hỏi: sửa Hiến pháp, đó là sự kiện “trọng đại” hay “bình thường”?

Ngẫm nghĩ, câu hỏi đó không dễ trả lời. Ở nhiều quốc gia, việc sửa đổi hiến pháp có ý nghĩa rất trọng đại, có khi phải trả giá bằng cả một cuộc cách mạng. Bởi vậy, người ta rất ít khi sửa đổi hiến pháp, và chỉ tiến hành khi đại đa số người dân thấy bức thiết phải làm điều đó.

Ở nước ta, Hiến pháp đã được sửa nhiều lần, trung bình khoảng 15 năm lại sửa. Và như vậy, hầu như nó đã trở thành việc bình thường. Điều này, đối chiếu với thông lệ chung, có gợi cho chúng ta điều gì không?

Trước hết, hãy quan niệm về hiến pháp

Tôi nhớ các nhà luật học Xô Viết trước đây đã coi Hiến pháp Liên Xô là một cương lĩnh chính trị hay một văn bản có tính chất như vậy. Nhận thức đó đã từng trở thành một học thuyết về hiến pháp. Tại sao như vậy? Bởi đọc hiến pháp người ta thấy cả một bức tranh đẹp đẽ mô tả tổng thể xã hội và đất nước, bao gồm cái đã có, đang có và cả cái sẽ có trong tương lai. Thêm nữa, và quan trọng hơn, hiến pháp được ban hành trên cơ sở cương lĩnh chính trị hoặc các nghị quyết của Đảng về đường lối, chiến lược xây dựng đất nước. Vậy, hiến pháp là “nghị quyết” hay “luật”? Câu trả lời là “cả hai”, vì nội dung của nó giống với “nghị quyết” nhưng gọi tên là “hiến pháp” để có hiệu lực như “luật”. Bởi rằng, “nghị quyết” chỉ có thể áp dụng trong phạm vi một tổ chức, còn “luật” thì có hiệu lực đối với toàn xã hội.

Hiến pháp của nước ta có được làm theo xu hướng như vậy không, khi mà đọc nó chúng ta dường như cũng thấy tất cả, từ mô hình tổ chức quyền lực nhà nước cho tới các vấn đề cụ thể như quyền “tự chủ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp” hay “sinh đẻ và kế hoạch hoá gia đình”?

Suy xét, tôi vẫn cho rằng hiến pháp không thể là “cương lĩnh”, nhưng cũng không đơn giản là “luật” (dù là “luật cơ bản” như nhiều người muốn đề cao), mà hơn thế. Về bản chất, hiến pháp chính là “khế ước xã hội”. Nó là thoả thuận và cam kết của mọi người dân với nhau và với nhà cầm quyền của một quốc gia về trạng thái, bản chất và sự phát triển chính trị của quốc gia đó gắn với một giai đoạn lịch sử có tính thời đại. Hãy đọc một số hiến pháp của các quốc gia. Hiến pháp Mỹ, vẻn vẹn với bảy điều, chỉ xoáy quanh câu chuyện kiểm soát quyền lực nhà nước, làm sao để quyền lực nhà nước không ngày càng phình to, lấn át và đè bẹp tự do của người dân, bằng cách các cơ quan nhà nước tự giám sát và kiềm chế lẫn nhau. Hiến pháp CHLB Đức tập trung khẳng định các quyền cơ bản của người dân và thể chế dân chủ, vốn là điều mà người Đức trước đó, do chủ quan, đã để mất bởi chế độ phátxít Hitler. Còn Hiến pháp Nhật Bản, được xây dựng sau Thế chiến thứ hai, thể hiện cam kết hùng hồn của người dân Nhật Bản về xây dựng một nước Nhật yêu chuộng hoà bình và không quân phiệt.
Nếu theo lý thuyết “Hiến pháp của chúng ta tự sửa” (cho tương thích với thực tiễn đời sống và mặt bằng pháp luật hiện hành) thì sẽ vấp phải một thực tế là người dân sẽ dần dần quên sự tồn tại của Hiến pháp mà chỉ còn chú ý đến các văn bản pháp lý thi hành hàng ngày.

Tóm lại, hiến pháp như một “áng linh hồn” cần ghi nhận được những điều gì mà người dân đau đáu nhất. Sau nhiều thế kỷ phát triển chín muồi của chế độ quân chủ, người dân Anh không còn “đau đáu” vấn đề tổ chức quyền lực nhà nước mà hội tụ niềm tin vào đức vua hay nữ hoàng, do đó, họ không cần một hiến pháp viết thành văn. Nhưng không vì thế mà nước Anh bớt đi sự văn minh và dân chủ.

Hiến pháp không thể đơn giản là một đạo luật, bởi luật là do cơ quan lập pháp làm ra, tức sản phẩm của bộ máy nhà nước, theo đó, nhà nước (thông qua nghị viện hay quốc hội) có thể thay đổi nó. Hiến pháp không như vậy, nó là khế ước tinh thần và pháp lý của toàn xã hội, không ai có quyền thay đổi nó trừ khi đạt được thống nhất ý chí của đa số người dân hoặc bằng một cuộc cách mạng. Hiến pháp đứng trên các đạo luật bởi nó chế ước cả nhà nước và không ai được phép vượt qua nó.

Để có một Hiến pháp có thể tồn tại lâu dài

Có một nguyên lý chung là luật được làm ra như thế nào thì sửa nó như thế. Đối với Hiến pháp, phải chăng cũng như vậy? Tôi còn nhớ luật gia Phùng Văn Tửu, nguyên phó chủ tịch Quốc hội, lúc sinh thời có nói vào những năm 80 (thế kỷ trước) rằng “Hiến pháp của chúng ta tự sửa”. Có nghĩa rằng Hiến pháp của chúng ta quy định rất nhiều điều mà không thể thực hiện được, vì vậy, một cách tự nhiên do nhu cầu thực tiễn, các luật, pháp lệnh hay thậm chí nghị định đã phải điều chỉnh nó “cho phù hợp”. Lâu dần, đến một lúc nào nào đó, ta “tổng kết thực hiện” và sửa Hiến pháp cho tương thích với thực tiễn đời sống và mặt bằng pháp luật hiện hành. Nếu theo lý thuyết “Hiến pháp của chúng ta tự sửa” (cho tương thích với thực tiễn đời sống và mặt bằng pháp luật hiện hành) thì sẽ vấp phải một thực tế là người dân dần dần quên sự tồn tại của Hiến pháp mà chỉ còn chú ý đến các văn bản pháp lý thi hành hàng ngày.

Có người có trọng trách cho rằng hãy sửa Hiến pháp sao cho nó có thể tồn tại lâu dài hơn, tránh “sửa đi, sửa lại”. Liệu rằng điều kiện thực tế đã chín muồi để đạt được điều này hay chưa còn là câu chuyện phải bàn, tuy nhiên, theo tôi, vẫn có một lối đi tới mục đích đó nếu cùng nhau xác lập và thống nhất các nguyên lý sau đây về Hiến pháp:

Thứ nhất, Hiến pháp không cần và không nên quy định những điều cụ thể thuộc phạm vi của các luật đơn hành. Đọc Hiến pháp năm 1992, chúng ta thấy sự trùng lắp như vậy khá nhiều, chẳng hạn giữa Hiến pháp với bộ luật Dân sự, luật Đất đai, luật Doanh nghiệp nhà nước, hay thậm chí cả luật Thể dục thể thao và luật Du lịch.

Thứ hai, Hiến pháp không quy định những điều đã trở thành hiển nhiên cũng như những điều xa vời mà không thể đạt tới được. Hãy xem tại sao Hiến pháp Mỹ không hề nói tới các quyền cơ bản của công dân, vì tự do cá nhân đã trở thành giá trị hiển nhiên của xã hội Mỹ, nên hiến pháp chỉ cần quy định cơ chế bảo đảm nó mà thôi. Đối với nước ta, chẳng hạn, nếu cho rằng nguyên lý “Nhà nước của dân do dân và vì dân” và “Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần” là hiển nhiên thì không cần thiết quy định; đồng thời cũng nên xoá bỏ quy định về việc công dân có nhà ở và việc làm như một quyền cơ bản vì không thể thực thi được.

Thứ ba, Hiến pháp hãy chỉ tập trung quy định những điều gì mà một cách tự nhiên, cơ quan nhà nước dễ dàng vi phạm nhất và các cơ chế để người dân sử dụng hay đấu tranh nhằm bảo đảm tính thực thi của những gì đã nghi nhận trong Hiến pháp, đặc biệt liên quan đến các quyền cơ bản của họ. Cơ chế này ở các nước, chẳng hạn là nguyên tắc phân chia quyền lực và toà án Hiến pháp.

Một hiến pháp như vậy sẽ đơn giản, “gọn nhẹ” nhưng thiêng liêng, bởi chắt lọc những điều bản chất và cốt lõi, thể hiện các giá trị cao cả và niềm tin tối thượng của một quốc gia và xã hội.

Luật sư Nguyễn Tiến Lập

nguyễn Quan Tâm
Cần có cuộc thảo luận sâu rộng về cách thức sửa Hiến pháp. Nên thay đổi nhận thức, quan niệm hay xác định lại Hiến pháp là cái gì để từ đó hình dung phạm vi, cách làm thay vì tự đưa ra một giới hạn phạm vi trước trên cơ sở nhận thức cũ, nếu không việc sửa Hiến pháp sẽ trên lắt nhắt. Nên rà soát tổng thể chứ không nên theo cách thấy vướng chỗ nào thì gỡ chỗ đó, ví như chuyện đã thí điểm bỏ hội đồng nhân dân cấp huyện thì giờ cần hợp thức hóa để áp dụng đại trà. Đầu đề đặt ra cho ban soạn thảo phải là: nội dung gì trong Hiến pháp hiện nay đang kiềm hãm sự phát triển của đất nước trong từng lĩnh vực. Ví dụ nếu đã cam kết với quốc tế khi gia nhập WTO và có ý muốn hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường thì Hiến pháp cần phải thay đổi nội dung gì. Ban soạn thảo sẽ không thể tự trả lời, cần có các tổ chức, chuyên gia nghiên cứu tham gia.

Khách gửi lúc 17:54, 09/07/2010 - mã số 18222

Đừng bao giờ tin tưởng hoặc hy vọng ở sự tự nguyện hồi tâm của bạo chúa hoặc kẻ cướp !
Đúng thế! Đừng bao giờ mơ. Làm sao chúng nó từ bỏ được quyền lợi của chúng nó. Chỉ có nhân dân lật thuyền thôi. Ông Nguyễn Văn An nói mạnh thế! Những thằng đương chức có biết như thế không? Chúng nó biết thừa! Sao chúng nó không thay đổi? Không cần câu trả lời thì ai cũng rõ.

Khách gửi lúc 10:46, 09/07/2010 - mã số 18188

Tôi đồng ý với bác khách. Không chỉ gọi Cuốc hội kiểu vừa đá bóng vừa thổi còi là ĐỂU mà phải gọi là " CƯỚP NGÀY ".

HỠI NHỮNG ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI VN CÒN LƯƠNG TÂM HÃY KÊU GỌI VÀ ỦNG HỘ : YÊU CẦU TRẢ LẠI QUYỀN PHÚC QUYẾT CHO NGƯỜI DÂN VN.

HS-TS-VN/2010

Khách gửi lúc 17:56, 02/07/2010 - mã số 17718

Việc sửa Hiến Pháp nhất định sẽ được tiến hành, và thời điểm thì khó mà lần lữa được nữa.
Tất nhiên, sửa nội dung nào là do đảng (ta) quyết định. Không ai sống ở VN lại ngây thơ (nói thẳng là NGU) mà nghĩ rằng đảng sẽ sửa theo yêu cầu của dân.

Điều mà mọi người cần là bất cứ sửa gì cũng phải được toàn dân phúc quyết. Điều náy làm cho dân trí lên rất nhanh, dù kết quả phúc quyết những lần đầu vẫn có lợi cho đảng. Dần dần, nhưng lần sau sẽ khác, vì dân sẽ hiểu ra.

Có lẽ lần này quyền phúc quyết vẫn thuộc quốc hội thôi. Nhưng ý kiến ông An làm cho mọi người thấy một điều vô lý. Hiến pháp đầu tiên 1946 ghi rõ quyền phúc quyết là của dân. Chỉ có Quốc Hội Lập Hiến mới có quyền soạn hiến pháp, sau đó giải thể ngay.
Ấy thế mà cái Cuốc Hội (của đảng) ngồi họp với nhau lại tự cho mình cái quyền soạn hiến pháp và (luôn thể) tự nhận luôn quyền phúc quyết (tức là quyền thông qua) cái hiến pháp do chính mình soạn.
Vừa đá bóng vừa kiêm trọng tài chỉ là cách nói lịch sự, còn ở đây, tôi xin phép dúng từ "đểu".

Khách gửi lúc 10:19, 02/07/2010 - mã số 17692

Hãy trả quyền lập hiến về cho chủ đích thực của nó :Nhân Dân!

Khách gửi lúc 09:09, 02/07/2010 - mã số 17683

Tranh luận thì cứ tranh luận. Bởi đó là nền tảng của dân chủ. Chúng ta cũng cần học hỏi về dân chủ.Một trong thành quả của DÂN CHỦ: là ĐƯỢC BẦU CÔNG KHAI MONH BẠCH VÀ AN TOÀN
Cho nên tôi đề nghị mọi người trên diễn đàn này hãy vote cho vấN đề sau :
PHÚC QUYẾT CHO TOÀN DÂN VN ?
- ĐỒNG Ý:
- KHÔNG ĐỒNG Ý :

Tôi ĐỒNG Ý.

Khách gửi lúc 21:22, 30/06/2010 - mã số 17590

Đừng bao giờ tin tưởng hoặc hy vọng ở sự tự nguyện hồi tâm của bạo chúa hoặc kẻ cướp !

Tự do dân chủ chỉ giành được bằng tuyên truyền giáo dục và tổ chức tranh đấu của toàn dân.

Khách gửi lúc 16:02, 29/06/2010 - mã số 17511

Vài thông tin về Quốc hội Lập Hiến và Trưng cầu Dân Ý ở miền Nam trước 1975:

Đệ Nhất Cộng Hòa
Trưng cầu dân ý năm 1955
http://vi.wikipedia.org/wiki/Cu%E1%BB%99c_tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam,_1955

Năm 1956 Quốc hội Lập hiến chính thức soạn một hiến pháp mới và khai sinh nền cộng hòa.

Đệ Nhị Cộng Hòa
http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a

Tháng 6 năm 1966, Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia do tướng Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ điều hành tuyên bố mở cuộc bầu cử Quốc hội lập hiến vào ngày 13 tháng 9. 118 đại biểu đắc cử gồm nhiều thành phần và đến 1 tháng 4 năm 1967 thì ra tuyên cáo bản Hiến pháp Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam. Hiến pháp này là cơ sở pháp lý của Việt Nam Cộng hòa cho đến 30 tháng 4 năm 1975

Khách gửi lúc 09:57, 29/06/2010 - mã số 17483
Trích dẫn:
Khi trưng cầu dân ý sẽ lọai bỏ được điều 4 Hiến Pháp và chuyển đổi chế độ đa đảng cũng từ sửa đổi Hiến pháp sau đó là Luật pháp .
Tuy nhiên phải có giám sát của chuyên gia LHQ . Để có kết quả trung thực, không thể tin vào tình dân tộc tin đảng CS đứng ra tổ chức Trưng cầu dân ý ! CSVN cũng rất giận dữ khi dân đấu tranh dân chủ muốn quốc tế hóa chánh trị VN giống như TQ giận dũ khi VN quốc tế hóa vấn để Biển Đông !
----------------------------
Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc người Thái Lan mới được bầu, bày tỏ 'sẵn sàng' giúp VN nghiên cứu học tập để cải thiện vấn đề nhân quyền (theo BBC)
Trần Thị Hồng Sương
-------------------------------------------------------
Brotherdiary:
Tôi cũng đồng ý có giám sát của Liên Hiệp quốc, nhưng ai là người có danh chính để kêu gọi được LHQ giám sát? Tôi đề nghị 38 tướng lĩnh (đã làm kiến nghị phản đối quyết định kỹ luật)và nhiều hơn nữa đứng ra để có chính danh kêu gọi LHQ giám sát.

Rất khó và phức tạp, từ công tác soạn thảo, thảo luận rồi đồng ý đưa ra Trưng Cầu Dân Ý (Phúc Quyết) bản Hiến Pháp mới, đến việc mời Liên Hiệp Quốc giám sát. Nhưng tôi cũng mạo muội góp vài ý thô sơ:

* Ai sẽ là người thảo ra nội dung bản HP mới? Nội dung ấy dựa trên nền tảng gốc nào?

* Có cần đặt ra thời hạn, thời điểm để hoàn tất? Nếu không sẽ dễ có nạn câu giờ đến vô tận.

* Kết quả phúc quyết dựa vào tiêu chuẩn nào? 1/2 hay 2/3 hay 3/4 tổng số phiếu bầu?

* Hình thức để phúc quyết như thế nào?

- Chỉ là một gói với ba chọn lựa "Đồng ý", "Không đồng ý", "Không ý kiến"?
- Chia ra nhiều phần độc lập với nhau, mỗi phần đều có ba chọn lựa?

Trong hai cách trên, nếu "đồng ý" thắng thì dễ cho bước tiếp nhưng nếu "không đồng ý" và "không ý kiến" thắng thì sao?

- HP gồm hai gói hay nhiều hơn (các bản với nội dung khác nhau) để cử tri chọn một.

- HP gồm nhiều phần độc lập, mỗi phần có hai hay nhiều hơn chọn lựa.

- ...

* Ai là người đứng ra kêu gọi quốc tế giám sát? Tôi nghĩ là nên theo lối của phong trào chống bauxit. Một vài vị có uy tín khơi mào rồi nhân dân mọi tầng lớp, mọi giai cấp cùng ký tên vào bản thỉnh cầu.

Trong bản kêu gọi dĩ nhiên nên nêu ra điều lợi cho cộng đồng thế giới nếu họ giúp VN. Một trong những điều lợi là giúp VN xây dựng nền chính trị tốt để có thể đương đầu với TQ vốn là một mối nguy tiềm tàng cho khu vực và cả thế giới.

* Tốt nhất là vận động được Liên Hiệp Quốc, nhưng trên thực tế điều này hơi khó (theo tôi cảm nhận). Bởi vì trong LHQ có quá nhiều quốc gia với khuynh hướng khác nhau, khó thuyết phục và dễ bị mua chuộc. Ngay cả Mỹ tuy miệng đề cao nhân quyền nhưng sẵn sàng bỏ lơ nếu họ đắc lợi.

Tôi nghĩ khối Liên Âu là tốt nhất, nên đặt trọng tâm vào đấy (nhưng nếu được thêm LHQ càng tốt). Có những lý do làm tôi tin tưởng vào Liên Âu, nhưng có vẻ quá rõ nên không cần nêu ra.

Xin quý vị góp ý về việc Phúc Quyết Hiến Pháp, nhất là các vị có kiến thức và kinh nghiệm về Quốc Hội Lập Hiến và Trưng Cầu Dân Ý thời Ngô Đình Diệm. Nếu lần này không được thì rút kinh nghiệm cho những cơ hội về sau, thế hệ sau.

Trân trọng

---------------
HS-TS-VN

Khách gửi lúc 22:01, 28/06/2010 - mã số 17456

VÀI ĐIỀU SUY NGHĨ VỀ NGÀI CỰU CHỦ TỊCH QUỐC HỘI_

Nghĩ lại hơn ba mươi năm rồi chứ ít ỏi gì, hơn cả một nửa đời người chứ phải chơi đâu. Buồn lắm chứ!
Hiện nay, gần như cả một thế hệ bị câm điếc, chẳng nắm bắt gì về tình hình của đất nước cả. Vì sao? Vì chính những con người như ông AN đã chuyên quyền độc đoán, hách dịch cửa quyền nhồi sọ, bưng bít thông tin… Thế mà nay ông ta một cựu chủ tịch quốc hội, một đảng viên nòng cốt của một thời ĐANG ĐƯƠNG CHỨC đã đại diện cho những người dân thấp cổ bé miệng, thử hỏi đã làm được gì để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho những người dân thấp cổ bé miệng tội nghiệp kia. Hay là chỉ biết vơ vét vào cho đầy túi bằng sự chuyên quyền độc đoán đầy quyền uy tối thượng của mình?! Cứ nhìn thẳng vào khối tài sản chìm nổi của ông ta mà đánh giá cho sự ăn năn hối cải quá muộn màng đầy nực cười như ngày hôm nay.
Là một đảng viên cs hẳn ông ta phải có trái tim bằng sắt và một trí óc vô thần thì làm sao ông ta bỗng dưng có sự rung động và tha thiết đến sự đổi thay về hiến pháp để bảo vệ quyền cho con dân nước Việt sau một thời gian đè đầu cưỡi cổ con người ta? Và hãy nhìn vào bộ mặt dư thừa mở kia để thấy sự trăn trở đau đớn về vận mệnh đất nước_ giả dối đến chừng nào!
Hôm nay, trước sự biến động của nước nhà hẳn ông ta cũng đang run sợ mà vội lên tiếng hòng vớt vát mai hậu đấy mà thôi. Bằng chứng khi nói mà ông ta cũng lập cập tiếng đúng tiếng sai, vì trình độ thì chỉ có bấy nhiêu thôi hà. Thế mới biết dân trong nước ta đã chịu đựng đến chừng nào trước những con người quá ư là VĨ ĐẠI như vậy, những con người có tâm huyết với đại đồng dân tộc khi quyền lực nắm trong tay mà chỉ biết nghĩ về cá nhân của mình chẳng giúp ích được gì cho dân, nay về vườn rồi chẳng còn chút quyền lực gì nắm trong tay thì nói ra vẻ hay lắm nhưng sẽ làm được gì đây??? Hay là nói cho oai!
Đóa Quỳnh nở muộn.

Khách gửi lúc 14:44, 28/06/2010 - mã số 17426

Lẩn Thẩn tôi xin copy những ý kiến phát biểu ở TuanVietnam.net để bạn đọc DanLuan.org tham khảo.

Nhận xét của Lẩn Thẩn: Chỉ cần hiểu biết bình thường về Tự do, dân chủ, nhân quyền, pháp quyền… cũng thấy bài của cụ Nguyễn Văn An không có gì quá mới. Nhưng qua ý kiến của bạn đọc “báo lề phải” chúng ta thấy dân ta bị bưng bít quá nhiều (xin xem dưới). Tuy vậy, đáng mừng là đồng báo đang "vỡ vạc" ra nhiều...

• Bài viết của bác Nguyễn Văn An thể hiện sự tinh tế và hiểu biết sâu sắc về khoa học chính trị. Dân chủ và tự do là mục tiêu mà mọi quốc gia tiến bộ trên thế giới đều hướng tới. Những điều mà bác Nguyễn Văn An đề cập cũng phản ánh nguyện vọng của nhân dân trong xu thế Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu rộng với thế giới. Hi vọng trong lần sửa đổi này, Việt Nam sẽ có được một bản Hiến pháp thực sự hiệu quả, phát huy được những thành tựu của Hiến pháp 1946.

Đăng bởi Nguyen Vuong Thinh, 25/06/2010 4:34pm (3 ngày trước)

• Đọc xong bài phỏng vấn của Bác cháu rất vui. Từ lâu cháu vẫn luôn kính trọng Bác và mong Bác có những tiếng nói, ý kiến, phân tích nhiều hơn về các vấn để xã hội trong đó đặc biệt là vấn đề Lập pháp. Cháu cũng được biết đến Bác với việc cải tiến, dân chủ hóa công tác Quốc hội, luật hóa các vấn đề xã hội, công khai hóa các vấn đề Nghị trường và chất vấn các cơ quan hành pháp trực tiếp, công khai trước dân. Hính ảnh của Bác điều hành các phiên họp Quốc hội cháu vẫn còn nhớ, thể hiện quyết tâm rất cao của Bác trong tiến trình dân chủ hóa xã hội. Hy vọng rằng nhưng ý kiến của Bác sẽ được tiếp thu trong lần sửa đổi Hiến pháp lần này. Cháu kính trọng Bác.

Xin trân trọng.

Đăng bởi Phan Khánh Linh, 25/06/2010 1:55pm (3 ngày trước)

• Ông Nguyễn Văn An đã cho tôi thấy một mô hình của đất nước tuyệt diệu, nếu vậy chắc chắn nước ta sẽ có những bước nhảy vọt về quản lý đất nước, mong rằng mọi điều sẽ được thực hiện như trong bài viết của ông An

Đăng bởi Hồ Sỹ Toàn, 25/06/2010 9:43am (3 ngày trước)

• Xin cảm ơn bác Nguyễn Văn An. Bài trả lời phỏng vấn của bác là một bài học lớn về hệ thống nhà nước dân chủ cộng hòa.

Cách trình bày của bác đúng là giản dị và rõ ràng và dễ hiểu. Tôi hiểu được những trăn trở của bác cho sự phát triển của đất nước.
Xin chuyển tới bác Nguyễn Văn An sự trân trọng và chúc bác luôn mạnh khỏe và bền chí.

Đăng bởi Hồng Hà, 24/06/2010 9:20pm (4 ngày trước)

• Tôi thực sự xúc động khi đọc bài phòng vấn Chủ tịch Nguyễn Văn An bởi trong mỗi lời nói của ông tôi có thể cảm nhận rõ tâm huyết của vị cựu Chủ tịch với đất nước, với nhân dân...Đất nước này cần những con người tâm huyết như vậy...

Đăng bởi Kim Chung Hoai Duc, 24/06/2010 5:14pm (4 ngày trước)

• Bài trả lời của cựu chủ tịch theo tôi nó đi đúng theo qui luật, xu hướng cũng như nguyện vọng của đông đảo người dân. Bài trả lời này nó có mấy điểm thật chí lý:

1- Nó chống dân chủ hình thức
2- nó hạn chế việc tập quyền dẫn đến lạm dụng quyền lực.
3- nó chỉ ra người điều hành đích thực của nhà nước, con chim đầu đàn, người đại diện của toàn dân.

Tôi ước mong cho đất nước mình sửa đổi hiến pháp theo hướng như cựu chủ tịch Quốc hội đã nêu.

Xin cảm ơn ông An đã có bài trả lời thật tuyệt.

Đăng bởi Nguyễn Minh Trãi, 24/06/2010 4:17pm (4 ngày trước)

• Đây là trăn trở của rất nhiều người. Bài viết của nguyên Chủ tịch Quốc hội là rõ ràng và đúng với các chế độ cộng hòa mà các nước đang áp dụng. Nước ta áp dụng chế độ công hòa mà các nước đi trước mấy trăm năm đã áp dụng. Chế độ cộng hòa có nhiều ưu điểm nên nó tồn tại và có sức sống nhằm xóa bỏ chế độ quân chủ.

Các nước đi trước họ chống tập quyền nên có chuyện tam quyền phân lập. Nếu vận dụng thì theo tôi sẽ khắc chế được sự lạm quyền, tham ô, tham nhũng. Các cơ quan này có cơ chế "giám sát" lẫn nhau rất tốt. Và như vậy không có chuyện vừa đá bóng vừa thổi còi. Từng cá nhân đảm nhiệm các chức vụ trong bộ máy phải thật sự là trong sáng và có năng lực, nếu không thì sẽ bị đào thải ngay. Dân sẽ không bầu những người bất tài, chạy chức, chạy quyền.

Không biết trên thế giới này có nước nào mà ngân sách phải chịu kinh phí hoạt động cho 2 bộ máy (Nhà nước thì đương nhiên rồi, nhưng tổ chức chính trị và các đoàn thể chính trị xã hội cũng là ngân sách nhà nước chịu), thế thì làm sao mà có mức lương cao được? Tại sao tổ chức chính trị và chính trị xã hội phải sống bằng đảng phí, hội phí và đoàn phí chứ?

Mấy lời mạn đàm nhân đọc bài viết của Nguyên chủ tịch QH.

Đăng bởi Người ở ẩn thời nay, 24/06/2010 3:41pm (4 ngày trước)

• Xin chúc mừng và cám ơn của nguyên Chủ tịch QH cho bài phát biểu cực kì uyên bác, quan điểm của nguyên Chủ tịch QH phù hợp với xu hướng chung của thời đại. Tôi chỉ muốn bổ sung thêm là nếu hiến pháp sửa đổi có qui định bầu trực tiếp Nguyên thủ quốc gia (từ nhiều ứng cử viên, kể cả ứng cử viên độc lập) thì hiến pháp của chúng ta sẽ không thua kém bất cứ một hiến pháp nào trên thế giới.

Đăng bởi Nguyen Chi Viet, 24/06/2010 3:38pm (4 ngày trước)

• Bài nói của Cựu chủ Tịch QH thật súc tích, dễ hiễu, mong kỳ họp tới QH sẽ thao luận theo hướng này.

Đăng bởi Ky Linh, 24/06/2010 2:01pm (4 ngày trước)

• Bài viết quá hay! (không phải tôi bắt chước người viết trước mà nói vậy đâu) - Tôi đã kêu thầm lên đọc bài này, cực kỳ dễ hiểu, sâu sắc và đầy tinh tế.

Đăng bởi Nghi Mộc, 24/06/2010 1:56pm (4 ngày trước)

• Bai phong van ong Nguyen Van An rat hay. Cach tra loi cung ro rang, gian di.

Đăng bởi Nguyen Anh Minh, 24/06/2010 1:10pm (4 ngày trước)

• Đi vào thực chất dân làm chủ vận mệnh của mình và của đất nước mình, là người dân thường, khi được đọc bài viết phỏng vấn cựu chủ tịch Nguyễn Văn An tôi thấy quá đúng chỉ góp ý nhỏ thế này: Quyền lực của đất nước dứt khoát là phải của dân và do dân rồi.

Đăng bởi Lưu Quang Đức, 24/06/2010 12:58pm (4 ngày trước)

• Bài phỏng vấn hay quá, người trả lời cũng quá hay luôn. Những kiến giải rõ ràng mạch lạc đã nâng tầm nhận thức của cá nhân tôi lên rất nhiều. Không ít người có tấm lòng với đất nước cứ treo câu hỏi lớn trong đầu làm sao cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh? Làm sao đẩy lùi lạc hậu, đói nghèo và các tệ nạn tham nhũng, lạm quyền đang hoành hành cơ thể là bộ máy nhà nước của chúng ta? Tôi cho 3 giá trị cốt lõi mà cựu Chủ tịch Quốc hội trả lời là liều thuốc cứu cơ thể bộ máy nhà nước ta lành bệnh. Đây đúng nghĩa của giá trị cốt lõi. Dân chủ là dân được bày tỏ nguyện vọng của mình, bày tỏ ở đâu? và bày tỏ thế nào? cơ chế nào đảm bảo dân chủ? Đọc bài trả lời phỏng vấn của cựu chủ tịch Quốc hội trong tôi lại dâng trào niềm tin vào tương lai dân tộc mình. Chúc Ông sức khỏe để có nhiều đóng góp hơn nữa cho đất nước mình.

Đăng bởi Thảo Dân, 24/06/2010 12:43pm (4 ngày trước)

• Bài phỏng vấn quá hay! Trình bày của Nguyên Chủ Tịch Quốc Hội rất rõ ràng và như một bài học dễ hiểu về thể chế và vai trò quốc hội. Các tâm tư mong muốn của Ông rất vì dân, vì nước và bao quát hoàn toàn không một chút tư lợi hay lợi ích nào!

Đăng bởi THO LOC, 24/06/2010 11:37am (4 ngày trước)

• Trở lại ba vấn đề cốt lõi trong Hiến pháp 1946 là trở lại với khát vọng, với tư tưởng đích thực của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Xin gởi tới cựu Chủ tịch Quốc hội lời cám ơn, đã nói giúp tôi và nhiều bạn bè của tôi.

Đăng bởi Nguyễn Đăng Châu, 24/06/2010 11:29am (4 ngày trước)

Khách gửi lúc 10:30, 28/06/2010 - mã số 17414

Đúng như ông An nói, Hiến pháp năm 1946 mới là hiến pháp của người Việt Nam mà ông Hồ là người khởi xướng. Các Hiến pháp sau đó (1959, 1980, 1992)là bản sao của LB Xô Viết. Liên bang XV đã đi vào quá khứ, đất nước Việt Nam đã thay đổi, vì vậy hủy bỏ các HP sau năm 1946, nghiên cứu điều chỉnh HP năm 1946 là điều cần phải làm ngay. Nếu không, những người lãnh đạo Việt Nam sẽ có tội với nhân dân và đất nước. Đã đến lúc trả lại quyền dân chủ đích thực cho nhân dân, đó là quyền phúc Hiến, chỉ có nhân dân mới có quyền thay đổi Hiến pháp, lựa chọn người đại diện cho mình trong các bộ máy Nhà nước (Chính phủ, QH và TA). Bài viết của ông An rất có giá trị, các đảng viên đương chức, nhất là những vị đại biểu cho nhân dân nên đọc để sớm đưa ra quyết định sáng suốt: cần phải thay đổi HP 1992.
Thanh Hương (nguyenthanhhuong.sg@gmail.com)

Khách gửi lúc 22:01, 27/06/2010 - mã số 17379
Khách viết:
Thiển ý của Linh Tinh như sau:
Bất cứ ai, quá khứ ra sao, nếu nay có những phát ngôn và việc làm giúp đẩy nhanh tiến trình dân chủ và tự do cho dân, đều đáng hoan nghênh. Những ai từng giữ trọng trách trong hệ thống cai trị của đảng CS VN mà nay có phát ngôn và hành động công khai, trên truyền thông, càng đáng hoan nghênh.

Hoan nghênh cứ hoan nghênh, nhưng bài học muôn thuở với CS là phải cảnh giác. Chúng ta muốn sửa hiến pháp theo chiều hướng tiến bộ. Nhưng rất có thể đảng CS lại muốn sửa để có thể cầm quyền lâu dài; tức là theo chiều hướng phản động. Chúng ta hoàn toàn chưa biết những gì sẽ được đưa ra để Cuốc Hội bàn và sửa.
Hãy nhìn kỹ những nội dung mà đảng CS muốn sửa (quyền vẫn trong tay họ).
Dù sửa gì, sửa đến mức nào, thì lời phát biểu của ông An đòi "dân phải có quyền phúc quyết" là đáng hoan nghênh. Sự phúc quyết sẽ dấy lên nhưng cuộc thảo luận bất tận mà kết quả là dân trí sẽ tăng đáng kể. Chúng sẽ tạo áp lực đòi sửa đảng CS phải những gì.

Tốt nhất là viết lại toàn bộ hiến pháp.

Hay, "thiển ý" của Linh Tinh hơi bị hay.

Hải

Khách gửi lúc 17:47, 27/06/2010 - mã số 17367

Lo Hão tôi xin cung cấp vài điều.
Hồi còn công tác ở Nam Định, ông An là cấp dưới và học trò của một nhân vật (sau này vào Bộ Chính Trị). Cái nhân vật này bị tống cổ ra khỏi bộ chính trị chỉ vì muốn đổi mới nhanh (chấp nhận đa nguyên thôi, chưa dám đụng đến đa đảng). Xin quý vị hiểu cho: UV bộ CT không phải muốn làm gì được nấy đâu. Phải khôn khéo, lo tồn tại, để còn có dịp hành động. Cái vị UV bộ CT bị khai trừ kia không còn bất cứ dịp nào lên tiếng nữa. Chuyện viết Hồi Ký cũng bị kiểm soát ngặt ngèo, không sao làm nổi.
Tuy vậy, ông An vẫn thăm hỏi cấp trên cũ. Âu cũng là chuyện đáng khen.
Ông An có một câu nói không ai có thể bắt bẻ, nhưng làm "khó" cho đảng, khi đảng ta cứ leo lẻo (và ra rả) nói Dân Làm Chủ.
Ông An nói luôn: Quyền Làm Chủ chỉ có một thước đo: Đó là quyền quyết định.
Đúng. Chủ mà không có quyền quyết định thì chỉ là chủ hão, chủ bù nhìn. Cái thước đo này quá dễ hiểu, quá dễ kiếm tra, đong đếm. Do vậy, đảng khó chịu là phải.

Khách gửi lúc 17:29, 27/06/2010 - mã số 17365

Mấy bác ơi, lúc đương thời mà nói ra là về vườn chăn vịt hoặc đi bán muối lâu rồi. Để có tiếng nói hôm nay là những bật cao niên mới có giá trị. Cảm ơn Bác An Và các Bác Lão Thành có tâm yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào.

Khách gửi lúc 16:42, 27/06/2010 - mã số 17355

Bài trả lời của Ông An quan trọng và đáng quý lắm! Nó quan trọng và đáng quý ở chỗ, ngoài nội dung rành mạch dễ hiểu cho những người ít am hiểu về khoa học chính trị, mà kể cả quan chức lẫn trí thức lâu nay bị báo chí của Đảng cộng sản bưng bít không cho đăng và xuất bản thành sách giáo khoa trong các truòng học.

Nay bài viết này được đăng đăng tải công khai trên hệ thống báo chí của đảng cộng sản Việt Nam sẽ làm thức tỉnh hàng loạt con người yêu dân chủ, yêu tự do quan tâm tới vận mạng của đất nước đoàn kết lại xiết chặt thành một khối đòi lại quyền phúc đáp hiến pháp của mình mà 50 năm nay đã chiếm đoạt.

Các tổ chức chính trị và các cá nhân yêu nước hãy phổ biến rộng rãi bài viết của ông An sâu rộng tới các chi bộ đảng và toàn thể nhân dân trong ngoài nước coi đây là lời hiệu triệu đòi quyền tự do làm người, quyền phúc đáp hiến pháp cùng nhau xây dựng một nhà nước pháp quyền xóa bỏ chế độ toàn trị của đảng cộng sản Việt Nam.

Khách gửi lúc 15:51, 27/06/2010 - mã số 17354
Khách viết:
Thiển ý của Linh Tinh như sau:
Bất cứ ai, quá khứ ra sao, nếu nay có những phát ngôn và việc làm giúp đẩy nhanh tiến trình dân chủ và tự do cho dân, đều đáng hoan nghênh. Những ai từng giữ trọng trách trong hệ thống cai trị của đảng CS VN mà nay có phát ngôn và hành động công khai, trên truyền thông, càng đáng hoan nghênh.

Hoan nghênh cứ hoan nghênh, nhưng bài học muôn thuở với CS là phải cảnh giác. Chúng ta muốn sửa hiến pháp theo chiều hướng tiến bộ. Nhưng rất có thể đảng CS lại muốn sửa để có thể cầm quyền lâu dài; tức là theo chiều hướng phản động. Chúng ta hoàn toàn chưa biết những gì sẽ được đưa ra để Cuốc Hội bàn và sửa.
Hãy nhìn kỹ những nội dung mà đảng CS muốn sửa (quyền vẫn trong tay họ).
Dù sửa gì, sửa đến mức nào, thì lời phát biểu của ông An đòi "dân phải có quyền phúc quyết" là đáng hoan nghênh. Sự phúc quyết sẽ dấy lên nhưng cuộc thảo luận bất tận mà kết quả là dân trí sẽ tăng đáng kể. Chúng sẽ tạo áp lực đòi sửa đảng CS phải những gì.

Tốt nhất là viết lại toàn bộ hiến pháp.

" Tốt nhất là viết lại toàn bộ hiến pháp "

1) Đồng ý với bác về điểm này bởi hiến pháp 1992 cần phải sửa đến 70% rồi thì mới thật sự dân chủ, vì lý do này nên viết lại toàn bộ hiến pháp cho nhanh

2) Cho dù sửa lặt vặt hiến pháp hoặc viết lại toàn bộ hiến pháp, cần phải có cơ chế làm sao để mọi người dân tham gia và biểu quyết thì mới có giá trị . Quốc hội hiện nay là cơ quan trá hình của đảng với 90% là đảng viên CS cho nên mọi biểu quyết hiến pháp của QH chỉ là đại diện cho đảng CSVN và không đủ để đại diện toàn dân

Vấn đề là đảng CSVN có dám tham gia luật chơi "dân chủ" hay không mà thôi. Nếu họ không dám thì mọi sửa đổi HP chỉ là chắp vá vụn vặt chứ không có gì thay đổi cơ bản (bình mới rượu cũ)

Khách gửi lúc 14:57, 27/06/2010 - mã số 17352
Tên tác giả viết:
Khách gửi lúc 1:40 pm, 06/26/10
chúng ta cần tôn trọng các ý kiến mang tính chất tiến bộ giúp ích cho dân cho nước cho dù ngừơi đó là ai ,ông An là những quan chức cấp cao có tư tưởng đó chúng hãy cùng nhau hoan nghênh ông

mong cho mọi nguời Việt đang hướng tới tự do và dân chủ ở VN đều nghĩ như bác!

Mọi ý kiến thẳng thắn, rõ ràng như của bác An, của tương Giáp của các tướng Đồng Sỹ Nguyên, Nguyễn Trọng Vĩnh, tuy vẫn có những vướng mắc với quá khứ và đảng của họ, nhưng đều là những đột phá quan trọng, tấn công vào dinh lũy độc tài ở VN. Những nguời khác khi đụng đến các đề tài này đều bị CA khủng bố. Nhưng khi các vị công thần cách mạng này lên tiếng thì báo chí trong nứoc sẽ đăng ngay và cả nuớc sẽ biết đến. Tác dụng công phá của các ý kiến này bằng hàng trăm lần các ý kiến anh em mình bàn ở các diễn đàn bị tường lửa.

Nếu Bộ Chính Trị bực mình thì cùng lắm là phải cử Trương Tấn Sang đến để xoa dịu chứ đâu dám làm gì. Ngay cả việc xoa dịu cũng bị các bác này lật tẩy tức thì sau đó.

Nguyễn Việt

Khách gửi lúc 10:36, 27/06/2010 - mã số 17338

các bác cứ thế nào ấy.
Chuyện bác An trước đây là chủ tịch QH không dám nói hay không dám làm thì cũng đã qua rồi.
Nay bác ấy có nói nhẹ hay nặng nhưng cũng còn tốt hơn không nói. và được đăng báo lề phải cho dân chúng đọc nữa. Thế là OK rồi.
Mai mốt chú Dũng về hưu mà phát biểu yêu cầu Đảng bảo vệ chủ quyền, yêu cầu tự do báo chí thì sao. Tuy vớ vẩn nhưng được đăng báo cũng tốt.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
9 + 0 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Chúng ta phải biết học cách coi đối thủ chính trị là người đồng hành. Chúng ta học để có một xã hội đa thanh - hay như người ta nói ở phương Tây: một xã hội đa nguyên. Một xã hội mà trong đó người ta nhìn nhận hy vọng và máu của người khác là một giá trị; cũng có ý nghĩa như chính máu và hy vọng của mình; chứ không phải một thứ đáng khinh bỉ...

— Nhà văn Đức Christoph Hein

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 0 thành viên320 khách truy cập.


Kỷ lục: Có 2315 người ghé thăm vào 11-03-2013 lúc 13h29.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page
<