Hà Sĩ Phu - Lai rai Câu đối Tết

Hà Sĩ Phu
Chia sẻ bài viết này

Rồng Rắn lên mây, bạn vàng xiết nợ!

Năm nay Rồng sang Rắn, lòng lại bồi hồi nhớ những đêm trăng tuổi thơ, mấy đứa rủ nhau chơi trò Rồng rắn lên mây

Trò chơi đồng giao này chia làm 4 đoạn:

1/ Đoạn 1: Lên trời tìm thày thuốc.

Đám trẻ túm eo nhau thành chuỗi như rồng rắn vừa đi quanh khoảng sân sáng trăng, vừa hát như gõ cửa nhà “thày thuốc”:

Rồng rắn lên mây, có cây núc nác, có nhà điểm binh, thày thuốc có nhà không? Thày thuốc trả lời đi vắng (người nhà thày thuốc trả lời thì đúng hơn) vì lý do gì đấy do lũ trẻ tưởng tượng ra. Cứ thế vài lần.

2/ Đoạn 2: Xin thuốc và cho thuốc.

Thày thuốc và Rắn giáp mặt:

- Rồng rắn đi đâu?
- Rồng rắn xin thuốc rịt đầu cho con.
- Con lên mấy?
- Con lên một.
- Thuốc chẳng hay!
- Con lên hai.
- Thuốc chẳng hay!... …

Cứ thế tăng dần đến “Con lên mười” thì “Thuốc hay vậy” (lúc ấy thày thuốc mới đồng ý cho thuốc, cho phương án điều trị).

danluan_b061.jpg

3/ Đoạn 3: Sự trả giá cho liều thuốc.

Thày thuốc bắt đầu đòi trả công, giữa hai bên có cuộc mặc cả, thày thuốc đòi:

- Xin khúc đầu! (xin đầu người ta thì chết người ta à, nên Rắn cự tuyệt)

- Những xương cùng xẩu! (Rắn từ chối trả giá)

- Xin khúc giữa! (cũng giết người ta luôn)

- Những máu cùng me! (ý nói đây cũng là chuyện giết người)

- Xin khúc đuôi!

- Tha hồ thày đuổi được (thì) thày ăn! (chấp nhận sự thách thức)

4/ Đoạn 4: Cuộc chiến giữa “thày thuốc” và phía bị mang ơn.

Theo lời chấp nhận, thày thuốc đưổi bắt “khúc đuôi”, nhưng “đầu Rắn” giang rộng hai tay chặn lại để bảo vệ đuôi, trong khi thày thuốc tìm mọi cách để chộp cái đuôi cho kỳ được. Chộp được đuôi Rắn thì ván chơi kết thúc để chơi lại ván khác… …

Tuy chưa xác định được tác giả và thời điểm xuất hiện trò chơi này, nhưng ai cũng mang máng thấy trò chơi phản ánh một thời cuộc nào đó của vận mệnh nước nhà. Có người cho đây là thời kỳ Nam Bắc phân tranh Trịnh Nguyễn, có người cho đây là cuộc chiến giữa dân ta và Thực dân Pháp, và cũng có người cho đây là “lời sấm” ứng với cuộc Nam Bắc Quốc Cộng phân tranh vừa qua và quan hệ với “ông bạn vàng” Trung quốc hiện nay.

Tôi nghĩ rằng trò chơi này ứng vào nhiều thời kỳ đều được, vì bài học bi hài này còn xoắn chặt với số phận dân tộc Rồng Tiên (hay Rồng Rắn) này, có thể lặp đi lặp lại nhiều lần do điều kiện địa chính trị tự nhiên và cội nguồn dân tộc, chừng nào dân tộc chưa có một sự trưởng thành căn bản để thoát khỏi số mệnh.

Bài học ấy là: Nếu một đất nước lạc hậu còn mang bệnh nan y (cần thuốc “rịt đầu” là do bệnh từ đầu óc, từ não trạng, hay từ giới cầm đầu?), nhưng không có phương thuốc tự chữa mà phải “xin phương thuốc” từ kẻ bên ngoài xa lạ (phải lên trời, lên mây, sang Moscou, sang Bắc Kinh) thì “thày thuốc” nào cũng đòi trả giá cả, và cuối cùng “nhân dân vẫn chỉ hoàn là cái lưng con ngựa, chỉ thay người cưỡi” như lời Phan châu Trinh là đúng lắm vậy. Kẻ đã là “ân nhân” nhưng sau lại chuyển thành kẻ xâm lược là bài học quá lớn, không có gì khó hiểu, vấn đề là khi nó đã trở mặt thành kẻ xâm lược mà còn khư khư giữ cái “ơn” lúc trước thì còn ngu muội nào hơn, và nếu cứ trượt dài trên dốc ngu muội, đâm lao phải theo lao, thì khoảng cách từ đó đến chỗ bán nước phỏng có đâu xa? Bài học rút ra không phải là nghi ngờ hết thảy, là tự thu mình, cự tuyệt mọi ân nhân, cự tuyệt sự tìm thày tìm thuốc để lại chết trong một thái cực ngu muội khác. Túi khôn của một dân tộc có gì khác hơn là sự sàng lọc cho đúng bạn tốt mà chơi, đường sáng mà theo, bụi rậm mà tránh?

Mười hai con giáp chỉ là những tượng trưng có tính chu kỳ để đo thời gian, nhưng với dân Việt Nam thì hai con Rồng-Rắn quả có thân tình đặc biệt, vừa thiêng, vừa yêu vừa sợ. Một đất nước dài loằng ngoằng cong như con rắn với 3 khúc khá khác biệt, đàng ngoài đàng trong, rồi 3 kỳ phân định, mấy cuộc phân tranh, các cường quốc thay nhau giằng xé…Cho nên không lạ, người Việt gửi gắm nỗi lòng đau đáu tâm can về vận nước vào một trò chơi đồng dao Rồng rắn lên mây…Trò chơi đã qua nhiều thế kỷ mà đến cuộc bàn giao Rồng - Rắn năm 2013 này vẫn làm nhói tim những thế hệ a còng.

Đất nước Rồng - Tiên này có phải đã thêm một lần dại dột rủ nhau Rồng Rắn lên mây ảo vọng, xin bài thuốc có Mác có Lê để đến nỗi chịu ơn một anh thày thuốc bợm già đầy duyên nợ, đang đòi nợ bằng những thứ thiêng liêng mà dân Việt Nam mình thà chết chứ không bao giờ chấp nhận.

Xin mở đầu cảm hứng Câu đối Tết năm nay:

- Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công ba (từng) khúc ruột!

- Tình Việt - Trung xuống dốc, bạn vàng đây xiết nợ một (cả) sơn hà?

Hà Sĩ Phu

Hồ Gươm gửi hôm Chủ Nhật, 27/01/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Nguyễn Xuyến - Tư tưởng Quyền Con Người trong Tuyên Ngôn Độc Lập của Bác Hồ

Nguyễn Ngọc Già: Trần Huỳnh Duy Thức - Tình Yêu Kỳ Diệu

Đoan Trang - “Nói với mình và các bạn”: Kiện, tại sao không?

Đoan Trang - Làm truyền thông hay "tuyên truyền phản tuyên truyền"

Nguyễn Thị Ánh Hiền - Đi tìm sự hợp lý trong lý do biện minh "tự vệ" ở vụ án Đoàn Văn Vươn


Father Of The Nation (khách viếng thăm) gửi lúc 02:47, 29/01/2013 - mã số 77837

- Chuyện Rồng-Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!
- Tình Keo-Sơn ỷ dốc, tổ sư này gán nợ cả giang san?
(- Tuồng Mác-Mao xuống hố, bỉ nhân đây gán nợ cả sơn hà!)
*********
Nếu bác HSP đồng ý đổi một chữ ("ấy" -> "Bắc") thì xin đối:
- Chuyện Rồng-Rắn lên mây, thầy thuốc Bắc đòi công từng khúc ruột!
- Tình Keo-Sơn ỷ dốc , bệnh nhân Nam gán nợ cả tâm can?

Tâm Như gửi lúc 02:34, 29/01/2013 - mã số 77836

11;32am Thứ Hai ngày 28 tháng 1 năm 2013

Một vế đối xuân an chờ vế đáp:

Quý Tỵ Tân Xuân, dân vi quý hựu nhật tân chuyển chín hai hiến pháp

Tâm Như

Nguyễn SG (khách viếng thăm) gửi lúc 00:15, 29/01/2013 - mã số 77827
TM1111 viết:
Câu đối Tết mà bi quan chán nản quá. Tôi muốn mang lại một tia hy vọng mừng xuân:

Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!
Ngày Đông - Xuân tiếp cận, tổ tiên ta ban lộc khắp mọi nhà!

Ủng hộ bạn TM1111 ý kiến này, xuân hy vọng.

Bác nào làm thử câu đối ủng hộ "Kiến nghị về sửa đổi HP 1992" đang được hơn một ngàn người ký ủng hộ

TM1111 gửi lúc 23:29, 28/01/2013 - mã số 77825

Câu đối Tết mà bi quan chán nản quá. Tôi muốn mang lại một tia hy vọng mừng xuân:

Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!
Ngày Đông - Xuân tiếp cận, tổ tiên ta ban lộc khắp mọi nhà!

Tâm Như gửi lúc 21:16, 28/01/2013 - mã số 77815

6:10am Thứ Hai ngày 28 tháng 1 năm 2013

Xin tiếp tục lai rai Câu Đối Tết cùng bác Hà Sĩ Phu

Hà Sĩ Phu:

-* Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!

-* Tình Việt - Trung xuống dốc, bạn vàng đây xiết nợ cả sơn hà?

Tâm Như:

**. Mang Khuyển - Mã càn quét, phiến quân kia thét cướp lắm trang tiền!

**. Trận Thư - Hùng dương oai, kiêu binh đó chuyển dời bao quốc khố ?

Tâm Như gửi lúc 19:25, 28/01/2013 - mã số 77804

4:26am Thứ Hai ngày 28 tháng 1 năm 2013

Xin mạo muội viết tiếp theo vế đối của bác Hà Sĩ Phu

Hà Sĩ Phu:

-* Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công ba khúc ruột!

-* Tình Việt - Trung xuống dốc, bạn vàng đây xiết nợ một sơn hà?

Tâm Như:

**. Nhìn Cá – Chim quẫy lượn, kẻ chờ thời ước tóm bốn xâu con!

**. Ngắm Vương – Bạc di dời, người đón gió mong thu hai viễn cảnh?

Hồ Gươm gửi lúc 18:37, 28/01/2013 - mã số 77801

Bác Hà Sĩ Phu nổi tiếng về "chơi" câu đối, muốn tìm được câu cho thích hợp, Hồ tôi phải trằn trọc năm canh giấc chẳng thành mới mộng hồn quanh được 1 câu, xin góp vui cùng các bác:

- Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công ba (từng) khúc ruột!

- Trò Chó – Lợn lộn sòng, công bộc kia gán nợ trọn (cả) linh hồn.

Khách Qua Đường (khách viếng thăm) gửi lúc 07:08, 28/01/2013 - mã số 77762

Chuyện Rồng Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!
Tình Lạc Long xuống đáy, “bác” Hồ kia bán nước trọn sơn hà!

Khách Qua Đường (khách viếng thăm) gửi lúc 06:31, 28/01/2013 - mã số 77761

Chuyện Rồng - Rắn lên mây, thầy thuốc ấy đòi công từng khúc ruột!
Người Quốc - Gia vạch mặt, “bác” Hồ kia bán nước trọn sơn hà!

Lỗ Trí Thâm gửi lúc 04:10, 28/01/2013 - mã số 77756

Rồng Rắn lên mây, bạn vàng xiết nợ!
Sâu Bọ chui rúc ,dân đen lãnh đủ !

Tình Việt - Trung xuống dốc, bạn vàng đây xiết nợ một sơn hà
Thuyết Đảng- Vua vẫn giữ,đất nước này mất dần từng bờ cõi

đối đại vì khó quá (khách viếng thăm) gửi lúc 02:33, 28/01/2013 - mã số 77755

Rồng Rắn lên mây, bạn vàng xiết nợ!

Trần Độ hồi ký, đồng chí thương vay!

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
10 + 5 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Không có tự do dân chủ thì thân phận dân tộc ta chẳng khác lũ chim cảnh được chuyển từ cái lồng sắt đen sì của chế độ thuộc địa sang cái lồng sơn son thiếp vàng lòe loẹt của chủ nghĩa xã hội. Ngạn ngữ có câu ‘cái lồng đẹp không nuôi sống được con chim!’ Chẳng lẽ cả dân tộc đi xuyên suốt một chặng đường máu lửa để chỉ đổi được từ cái lồng này sang một cái lồng khác hay sao?

— Cựu chiến binh Vũ Cao Quận, viết trong "Gửi lại trước khi về cõi"

Mới Mới Mới