Chủ nghĩa A-pác-thai là gì?

NTS
Chia sẻ bài viết này


Tổng thống tiền nhiệm Klerk và Nelson Mandela

Khi nói về Nelson Mandela hay đất nước Nam Phi, người ta hay nhắc đến cuộc đấu tranh chống “chủ nghĩa A-pác-thai”.

Vậy chủ nghĩa A-pác-thai là gì? Về thực chất, đó là một dạng của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, do thiểu số người da trắng ở miền Nam và Tây Nam Phi áp đặt để duy trì ách thống trị của họ đối với đa số người da đen bản địa.

Nhưng tại sao không gọi nó đơn giản là chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, mà phải gọi là “chủ nghĩa A-pác-thai”? Liệu nó có phải là học thuyết của một ông A-pác-thai nào đó, giống như chủ nghĩa Marx là hệ tư tưởng do Karl Marx khởi xướng? Không, hoàn toàn không phải vậy. Nó không có gốc từ liên quan đến họ tên của bất kỳ một nhân vật nào. Thực chất, đó đơn giản là vấn đề từ vựng trong tiếng Nam Phi, một biến dạng của tiếng Hà Lan. (Người da trắng thống trị ở Nam Phi chủ yếu là dân gốc Hà Lan.) Đây là một ngôn ngữ rất gần với tiếng Anh. Trong thứ tiếng đó, từ mà báo chí ta phiên âm là a-pác-thai được viết là “apartheid”, có phiên âm quốc tế là [ɐˈpɑːrtɦɛit]. Nó được ghép từ chữ “apart”, có nghĩa là phân biệt, cách ly, ở đây ý nói phân biệt da trắng với da đen, kèm theo sự phân biệt đối xử tệ hại (trong tiếng Anh cũng có từ “apart” là trạng từ với nghĩa là tách rời) và đuôi từ “-heid” (tương ứng với “-hood” trong tiếng Anh) có nghĩa là “tình trạng”.

Như vậy, “apartheid” hiểu thật đúng phải là “tình trạng phân biệt chủng tộc”. Đó đơn giản là một từ trong tiếng Nam Phi, đồng nghĩa với “racism”. Nó là một khái niệm chung, không liên quan đến học thuyết của một cá nhân nào. Việc dùng từ này thay cho từ racism khi nói đến tệ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi chỉ để nhấn mạnh rằng ta đang nói đến tệ nạn đó ở chính Nam Phi chứ không phải nơi nào khác.

Apartheid được áp đặt ở Nam Phi và Tây Nam Phi bởi đảng cầm quyền của người da trắng gốc Hà Lan vào khoảng năm 1940, sau khi loại bỏ được sự kiểm soát của người Anh trong cuộc tranh giành quyền khai thác kim cương tại miền đất này. Sau nhiều thập niên đấu tranh kiên cường dưới sự dẫn dắt của Mặt Trận Dân Tộc Phi (ANC) đứng đầu là Nelson Mandela và một số tổ chức khác, nhân dân Nam Phi đã buộc được chính quyền của người da trắng phải thừa nhận quyền bình đẳng của mọi thành viên trong xã hội, bất kể màu da và xuất xứ. Ngày 2 tháng 2 năm 1990, tổng thống da trắng de Klerk tuyên bố hủy bỏ các điều luật phân biệt chủng tộc, thừa nhận ANC và các đảng phái của người da đen là hợp pháp. Chín ngày sau, Nelson Mandela ra khỏi nhà tù Victor Verster. Trong năm 1993, hai ông Nelson Mandela và de Klerk được trao giải Nobel hòa bình. Cuối cùng, vào năm 1994, cuộc bầu cử tự do đầu tiên ở Nam Phi diễn ra, kết quả là Nelson Mandela trở thành tổng thống da đen đầu tiên, chấm dứt sự tồn tại của apartheid.

NTS

(Theo en.wikipedia.org và cs-students.stanford.edu)

Admin gửi hôm Thứ Hai, 09/12/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Về luật sư Lê Công Định: Người Gây Khó Xử

Viện IDS: Khi trí thức… từ chức

Dân trí… không từ trên trời rơi xuống!

Hoàng Việt - Bàn về 1,5 tỷ đô la ODA Nhật Bản tài trợ cho Việt Nam

Trương Duy Nhất - Phó thủ tướng lỡ miệng


Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
1 + 0 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Bấm vào đây để xem thể lệ cuộc thi sáng tác video Quyền Con Người và Tôi 2013

Suy ngẫm

Nên nhớ, tất cả những gì Hitler làm ở nước Đức đều là đúng luật (ở đó).

— Martin Luther King, Jr., Letter from Birmingham Jail.

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 1 thành viên463 khách truy cập.

Thành viên online

Admin

Kỷ lục: Có 2315 người ghé thăm vào 11-03-2013 lúc 13h29.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!